بایگانی نویسنده: نویسنده ارشد

” سلامت زنان در دوره کرونا”

هفته ملی سلامت بانوان ایران –  سال ۱۳۹۹

هفته ملی سلامت بانوان ایران ( سبا) همه ساله در آخرین هفته مهرماه و در سال جاری در شرایطی برگزار می شود که با همه گیری کووید ۱۹ مواجهیم. اگرچه شواهد ملی و بین المللی حاکی از آن است که در همه گیری کووید ۱۹، خطر مستقیم بیشتری، سلامتی و حیات مردان را تهدید می کند، اما تأثیر طولانی مدت این همه گیری، بر سلامت جسمی، روانی و اجتماعی زنان می تواند آسیب های جدی به خانواده و جامعه وارد نماید.

   علاوه بر بیماری و مرگ و میر ناشی از کووید ۱۹ در زنان، نگرانی های مرتبط با سلامت مادر و نوزاد در دوره بارداری و پس از زایمان در همه گیری فوق، افزایش وظایف و مسئولیت های زنان در دوره همه گیری در خانواده، وظایف سنگین زنان برای اقدامات پیشگیرانه و مراقبت از بیماران مبتلا در خانواده، وظایفزنان برای اداره امور فرزندانشان در شرایط تعطیلی مدارس، مشکلات ناشی از مرگ و بیماری همسران، مشکلات زنان سرپرست خانوار و زنان بد سرپرست و بدرفتاری ها و آسیب های آنان درون خانواده، فشارهای اقتصادی ناشی از تعطیلی و قرنطینه ها و … آسیب های جدی به سلامت جسمی، روانی و اجتماعی زنان وارد خواهد آورد. در این شرایط کارکنان نظام سلامت که اکثریت آنان را زنان تشکیل می دهند، با مخاطرات جدی سلامت جسم و روان مواجهند.

   با توجه به همه موارد پیشگفت، زنان برای گذر از این دوره سخت زندگی خود نیازمند آگاهی، هوشیاری و حمایت همه جانبه در خانواده و جامعه می باشند

روزشمار هفته مذکور و محورهای آن به شرح زیر می باشد:

پنجشنبه۲۴ مهر : زنان پیشگامان خود مراقبتی و حفاظت از خود و اعضای خانواده  در پیشگیری از کووید ۱۹

جمعه۲۵ مهر : پاسداشت و تکریم بانوان فداکار کادر بهداشت و درمان به عنوان پیشتازان پیشگیری و درمان  کووید ۱۹

شنبه۲۶ مهر: شیوه زندگی سالم  زنان و کووید ۱۹  با تاکید بر چاقی به عنوان  عامل وخامت کووید۱۹

یکشنبه ۲۷مهر: سلامت باروری زنان (روابط زناشویی، بارداری و زایمان ایمن و سالم ) در همه گیری کووید ۱۹

دوشنبه ۲۸مهر: زنان و سلامت روانی در همه گیری کووید ۱۹

 سه شنبه ۲۹مهر: نقش زنان در ترویج منابع معتبر آموزشی و اطلاعات معتبر و پیشگیری از انتشار باورهای غلط در باره پیشگیری و درمان کووید  19

چهارشنبه ۳۰مهر: پیشگیری از آسیبهای شغلی و اجتماعی زنان در اپیدمی کووید ۱۹

توصیه های تغذیه ای به منظور تقویت سیستم ایمنی بدن در مقابله با بیماری کووید-۱۹ در مادران باردار و شیرده

سوء تغذیه در دوران بارداری و شیردهی به دلیل تضعیف سیستم ایمنی بدن نه تنها خطر ابتلا به بیماری کووید- ۱۹ می شود بلکه موجب تشدید و وخامت پی آمدهای ناشی از بیماری نیز می شود. بیماری کووید- ۱۹ باعث اتلاف مواد مغذی ذخیره ای بدن مادر می شود. جهت مقابله با این بیماری ذخایر مواد مغذی بدن مادر باید تکمیل باشد تا در صورت ابتلا به بیماری با بهترین شرایط بتواند این بیماری را به پایان برساند، لذا مادر باردار و شیرده باید رژیم غذایی مناسب که شامل موارد زیر است را به صورت صحیح و دقیق رعایت نماید و نیز مکمل های مورد نیاز را جهت تکمیل ذخایر بدن دریافت نماید.

۱- به منظور داشتن بارداری سالم و تقویت سیستم ایمنی بدن در برابر بیماری ها از جمله کووید- ۱۹ مصرف تمامی گروه های غذایی و دریافت کافی پروتئین، کربوهیدرات، چربی، ویتامین ها، املاح و نیز آب و مایعات ضروری است. ﺧﺎﻧﻢ ﻫﺎی ﺑﺎردار و ﺷﯿﺮده ﻫﻢ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺎﯾﺮ اﻓﺮاد ﺧﺎﻧﻮاده با رعایت تعادل و تنوع از ۶ ﮔﺮوه ﻏﺬاﯾﯽ اﺻﻠﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﮐﻨﻨﺪ. تعداد واحدهای مورد نیاز در جدول شماره ۱ ذکر شده است.

۲- دریافت غذا، مایعات و تحرک بدنی در طول دوران بارداری جهت تقویت سیستم ایمنی بدن ضروری است

شاخص مهم در خصوص تغذیه مناسب در مادران باردار افزایش وزن در دوران بارداری است. افزایش وزن مناسب مادران باردار مطابق جدول شماره ۱ ارائه شده است

. جدول ۱: افزایش وزن مناسب برای مادران باردار

۳- با مصرف کامل و متنوع گروه های غذایی تمام نیاز های تغذیه ای مادرباردار به جز آهن، ویتامین د، ید و اسید فولیک تامین می گردد. جهت دریافت مقدار مناسب ویتامین ها و املاح ضروری است که مادران باردار بر اساس دستورالعمل های وزارت بهداشت مطابق جدول شماره ۳مکمل دریافت نمایند 

جدول ۲: نحوه مصرف مکملهای دارویی در دوران بارداری و پس از زایمان

۴- مایعات:تامین مایعات از اهمیت خاصی برخوردار است و جهت کمک به سیستم ایمنی بدن بهتر است مایعات به صورت گرم مثل چای کم رنگ یا سوپ مصرف شود

۵- در صورت تحمل مادر (در بعضی از مادران به علت استرس ممکن است قادر به هضم شیر نباشند حتی اگر قبلا مشکلی نداشته باشند) شیر عالی ترین نمونه از مایعات است که انرژی، پروتئین، ویتامین ها، مواد معدنی و مایعات لازم را تامین می کند و بهتر است به صورت کم چرب و گرم مصرف شود

۶- مصرف آب میوه های طبیعی و شیر نقش مهمی در تامین آب و نیز ویتامین ها و مواد معدنی دارد

۷- دریافت کافی ید: استفاده از نمک یددار تصفیه شده به مقدار کم برای تامین ید مورد نیاز بدن توصیه می شود. ید نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی بدن دارد و فقط می توان با مصرف نمک تصفیه شده یددار که دارای مجوزهای بهداشتی و استاندارد های لازم است آن را تامین نمود

۸- دفعات تغذیه: مقدار کم غذا در وعده های متعدد بهتر تحمل می شود.موادغذایی به صورتی انتخاب شوندکه تحمل هضم به سهولت انجام شود

۹- چربی ها: مصرف متعادل انواع روغن مایع همچون روغن آفتابگردان، ذرت، زیتون، سویا و کنجد انرژی دریافتی را افزایش می دهند و ویتامین ای که نقش آنتی اکسیدانی دارد و به تقویت سیستم ایمنی کمک می کند را تامین می کند. به طور کلی مصرف زیاد روغن و هم چنین مصرف غذاهای سرخ شده به علت دیر هضمی توصیه نمی شوند

منبع: دفتر بهبود تغذیه جامعه

“فعالیت بدنی با شدت متوسط ایمنی بدن را در مقابل بیماری کرونا بالا می برد”

میزان توصیه شده فعالیت بدنی در گروههای مختلف

فعالیت بدنی در کودکان ۰ تا ۵ سال

  • در کودکان کمتر از یکسال روزانه چند بارفعالیت بدنی بویژه از طریق بازی های فعال روی زمین انجام شود.
  • کودکان یک تا دو سال و سه تا چهار سال لازم است روزانه ۱۸۰ دقیقه فعالیت بدنی با هر شدتی به صورت پراکنده در طی روز انجام دهند که شامل  فعالیت های مختلف در محیط های متفاوت و مهارت های حرکتی می باشد.
  • در سن پنج سالگی روزانه ۶۰ دقیقه بازی فعال انجام شود.

 فعالیت بدنی در کودکان و نوجوانان ۵ تا ۱۷ سال

  • روزانه حداقل ۶۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط تا شدید انجام شود.
  • فعالیت های بدنی تقویت  کننده عضلات و مفاصل حداقل سه بار در هفته انجام شود.

فعالیت بدنی در بزرگسالان (جوانان و میانسالان) ۱۸ تا ۶۴ سال

  • فعالیت بدنی با شدت متوسط حداقل به مدت ۱۵۰ دقیقه در هفته انجام شود.
  • در این فعالیت ها، شرط تداوم فعالیت برای حداقل ۱۰ دقیقه باید رعایت شود.
  • فعالیت های تقویت  کننده عضلات با درگیری عضلات بزرگ دو روز در هفته یا بیشتر انجام شود.

فعالیت بدنی در سالمندان ۶۵ ساله و بالاتر

  • فعالیت بدنی با شدت متوسط حداقل به مدت ۱۵۰ دقیقه در هفته انجام شود.
  • در این فعالیت ها، شرط تداوم فعالیت برای حداقل ۱۰ دقیقه باید رعایت شود.
  • فعالیت های تقویت  کننده عضلات با درگیری عضلات بزرگ دو روز در هفته یا بیشتر انجام شود.

تمرینات انعطافی (کششی) و تمرینات تعادلی دو روز در هفته یا بیشتر انجام شود

با اعطای حکم مسئولیت کمیته طلاب، روحانیون و تشکلهای دینی ستاد چهارمین یادواره ۳۰۵ شهید شهرستان اشکذر به مسئول اداره تبلیغات اسلامی این شهرستان، ستاد یادواره عملا فعالیت خود را آغاز کرد. بر اساس اولین جلسه این ستاد که با حضور دیگر مسئولین کمیته ها در محل فرمانداری برگزار گردید مقرر شد این یادواره در تاریخ ۱۳۹۹/۰۹/۲۷ همزمان با ایّام ولادت حضرت زینب (س) و به پاس خدمات ارزشمند و دلسوزانه عرصه سلامت و تجلیل از شهدای سلامت برگزار شود. حجت الاسلام پورقیومی مسئول کمیته روحانیت و تشکلهای دینی این ستاد از تمامی صاحب نظران و دلسوزان انقلاب و شهدای گرانقدر خواستد تا پیشنهادات و طرح های ارزشمند خود را در راستای هرچه بهتر برگزار شدن این مراسم به اداره تبلیغات اسلامی شهرستان اشکذر ارسال, اعلام و یا تحویل نمایند.

در مراکز بهداشتی، درمانی غربالگری فشارخون انجام می شود. اندازه گیری فشارخون رایگان و بی درد است.  اغلب قابل درمان است و ساده ترین راه برای اطلاع از اینکه آیا فشارخون بالا دارید یا خیر، اندازه گیری آن است.      فشارخون بالا معمولا” علامتی ندارد ، لذا نمی توانید به وجود آن پی ببرید.    

برای کنترل فشارخون فعال باشید

فشارخون بالا (پرفشاری خون) یک بیماری عروقی گسترده است. فشارخون بالای دائمی می تواند به اعضای بدن مانند قلب، مغز یا کلی ها آسیب برساند و سبب حمله قلبی یا سکته مغزی شود.

فشارخون ۹۰/۱۴۰ میلی متر جیوه و بیشتر فشارخون بالا در نظر گرفته می شود.

یک نفر از هر ۳ نفر فشارخون بالا دارد.

تقریبا” ۱ نفر از هر ۳ نفر ی که فشارخون بالا دارند از وضعیت خود بی اطلاع هستند.

۶۲۰۰۰ مرگ سالانه بی لزوم به علت سکته مغزی و حمله قلبی به علت کنترل ضعیف فشارخون بالا رخ می دهد.

بزرگترین مشکل در خصورص  فشارخون بالا چیست؟    

که به مفهوم یک مرگ در هر ۸ دقیقه است.

درک فشارخون

فشارخون برای اینکه خون در شریان‌های ( آرتریartery) بدن جاری شود و مواد غذایی را به اعضای مختلف بدن برساند نیاز به نیرویی دارد که خون را به گردش درآورد. این نیروفشارخوننامیده می‌شودو عامل و مولداین فشار، انقباض و انبساط قلب است. قلب به طور مداوم خون را به داخل شریانی به نام آئورت (aorta) و شاخه‌های آن که مسئول رساندن اکسیژن و مواد غذایی به تمام اعضای بدن هستند، پمپ می‌کند. شریان‌های بزرگ به صورت لوله‌هایی با دیواره قابل اتساع وظیفه انتقال خون را از قلب به شریان‌های کوچک و مویرگ‌ها بر عهده دارند. فشارخون به دو عامل مهم بستگی دارد:یکیبرون ده قلبیعنی مقدار خونیکه در هر دقیقه به وسیله قلب به درون شریان آئورت پمپ می‌شود (حدود ۶ـ ۵ لیتر) و عامل دیگرمقاومت رگ، یعنی مقاومتی که بر سر راه خروج خون از قلب در رگ‌ها وجود دارد. با تغییر برون ده قلب یا مقاومت رگ، مقدار فشارخون تغییرمی‌کند.

از آنجا که پمپ یا تلمبه کردن خون توسط قلب به داخل شریان‌ها، ضربان ‌دار است، فشارخون بین دو سطح حداکثر و حداقل در نوسان است. در زمانیکه قلب منقبض می‌شود، خون وارد شریان‌هامی‌شود و فشارخون به حداکثر مقدار خود می‌رسدکه به آن فشارخون سیستولمی‌گویند. در زمان استراحت قلب که خون وارد شریان نمی‌شود، با خروج تدریجی خون از این شریان‌ها و جریان آن به سوی مویرگ‌ها فشارخون کاهش یافته و به حداقل مقدار خود می‌رسد،که به آن فشارخون دیاستولمی‌گویند.

علل افزایش فشارخون

-رژیم غذایی پر نمک

-اضافه وزن

-مصرف زیاد الکل

-کم تحرکی

-مصرف ناکافی میوه و سبزی

-سابقه خانوادگی فشارخون بالا

-سن

شیوه زندگی سالم اثر پیشگیرانه دارد. در شیوه زندگی تغییر ایجاد کنید تا خطر را کاهش دهد.

عوارذض فشارخون بالا

-اختلال در تنفس

-ضربان قلب نامنظم

-خون در ادرار

-احساس فشار بر روی قفسه سینه، گردن یا گوش ها

-کاهش دید

اگر میزان فشارخون بیش از ۹۰/۱۴۰ میلی متر جیوه یاشد افزایش فشارخون وجود دارد(اندازه گیری شده توسط پزشک). فشارخون بالا زمانی تشخیص داده می شود که هر کدام از مقادیرسیستول و دیاستول بیشتر از این حد آستانه( ۹۰/۱۴۰ میلی متر جیوه) باشد.

خطرات فشارخون بالای دائمی

حمله قلبی                       سکته مغزی            آسیب کلیوی                  آترواسکلروز

اگر فشارخون بالا بموقع درمان شود، ۶۰ % حمله های قلبی و سکته های مغزی باید قابل پیشگیری خواهد بود.

داروهای فشارخون بالا باید توسط پزشک تجویز شوند.

فشارخون خود را اندازه گیری کنید:

-۵ دقیقه قبل از اندازه گیری استراحت کنید.

– بر روی صندلی بنشینید و بازویی را که میخواهید اندازه گیری کنید روی میز بگذارید.

-مطمئن شوید بازوبند متناسب با دور بازوی شماست.

-سطح بازو باید در سطح قلب باشد.

-بطور منظم اندازه گیری کنید و مقادیر را یادداشت کنید.

راهنمای کنترل فشارخون

انتخاب غذاهای سالم

-ترک مصرف دخانیات

-عادات رفتاری خود را تغییر دهید و پول خود را ذخیره کنید.

-داروهای خود را یادآوری کنید

-اطلاعات اندازه گیری فشارخون را ثبت کند و پیشرفت خود را پیگیری کنید.

فعالیت خود را پیگیری کنید

تغییرات شخصی ایجاد کنید و خودتان را با جامعه مقایسه کنید

یک وضعیت آرام تر و سالم تر مغزی ایجاد کنید.

فشارخون افزایش یافته عامل مرگ و ناتوانی در جهان است.

طبق گزارش بار جهانی بیماری های سازمان جهانی بهداشت.

فشارخون بالا در سطح جهان

فشارخون بالا یک عامل عمده و برجسته مرگ و ناتوانی در سطح جهان است..تخمین زده شده است که ۱۸ % مرگ ها(۹٫۴ میلیون مرگ) و ۱۶۲ میلیون سال از دست رفته در سال ۲۰۱۰ به فشارخون افزایش یافته مرتبط بوده است. نیمی ازبیمار های مرتبط با فشارخون بالا در افراد با مقادیر بالاتر فشارخون حتی در محدوده طبیعی رخ می دهد. فشارخون بالا بطور نا برابری در کشورهای با درآمد کم و متوسط تاثیر می گذارد.

آیا می دانستید؟

رژیم غذایی غنی از نمک یکی از خطرات مهم سلامتی در سطح دنیا است که سبب بیش از ۳ میلیون مرگ زودرس،۶۱ میلیون سال ناتوانی (YLD) و ۵۷ میلیون سال از دست رفته (YLL)در سال ۲۰۱۰  شده است. تخمین زده می شود بیش از ۳۰۰ میلیون نفر فشارخون بالای ناشی از رژیم غذایی حاوی نمک زیاد داشته باشند.دریافت نمک زیاد در غذاعلاوه بر فشارخون بالا، همراه با سرطان روده، سنگ های کلیه عود کننده ، استئوپروز، چاقی، و آسیب های کلیوی، قلبی و عروق خونی است. افراد بزرگسال باید کمتر از ۵ گرم نمک(۲۰۰۰ میلی گرم سدیم) در روز مصرف کنند. سازمان جهانی بهداشت نشان داده است کاهش نمک رژیم غذایی بهترین راه برای بهبود سلامتی است.

ماه اندازه گیری اردیبهشت

هدف افزایش آگاهی در خصوص فشارخون در سطح جهانی است.

ماه اندازه گیری اردیبهشت یک ابتکار مشترک بین انجمن بین المللی فشارخون بالا و اتحادیه جهانی فشارخون است با هدف افزایش آگاهی در خصوص فشارخون در سطح جهانی است که باری اولین بار در ط ماه اردیبهشت اجرا می شود.

این پروژه در روز جهانی فشارخون ، که سالانه از سال ۲۰۰۵ میلادی در روز ۱۷ می برگزار می شود.

رئیس انجمن بین المللی فشارخون بالا گفت:” فشارخون بالا بزرگترین عامل خطر شرکت کننده در مرگ جهانی و بار بیماری در سطح دنیاست و ما میخواهیم برای افزایش آگاهی ماه اندازه گیری می  بطور جدی پایه گذاری شود.

بنابراین هدف برای اندازه گیری ماه می، غربالگری بسیاری از افرادی که در سال قبل فشارخون خود را اندازه گیری نکرده اند تا حد ممکن در سراسر دنیاست.

در باره اندازه گیری ماه می

ماه اندازه گیری می(اردیبهشت)چبست؟

ماه اندازه گیری اردیبهشت یک ابتکار غربالگری جهانی است با هدف پررنگ کردن نیاز به افزایش آگاهی در خصوص فشارخون است.

این مسئله بسیار مهم است زیرا بسیاری از افراد نمی دانند فشارخون بالا دارند. در صورت افزایش فشارخون، هیچ علامتی وجود ندارد و بعضی از افراد فقط  بعد از اینکه دچار حمله قلبی یا سکته مغزی شدند یا به علت موارد دیگری مثل بیماری قلبی یا کلیوی تشخیص  داده شده اند، متوجه می شوند فشارخون بالا دارند.

هدف ما اندازه گیری فشارخون هر چه بیشتر افراد و اطلاع افراد از اهمیت و  بزرگی مشکل است. سپس ما قادر خواهیم بود به حکومت های سراسر دنیا نشان دهیم چرا نیاز به افزایش آگاهی عمومی و فراهم کردن شرایط و تسهیلات بهتر و بیشتر برای غربالگری و درمان فشارخون بالا است.

چه کسی آن را سازماندهی می کند؟

انجمن بین المللی فشارخون بالا و اتحادیه جهانی فشارخون با همکاری یکدیگر و کارکنان بهداشتی داوطلب برای غربالگری هرچه بیشتر و ممکن افراد بزرگسال در بیش از ۱۰۰ کشور از ۱ تا ۳۱ می ۲۰۱۷ همکاری دارند.

این پروژه توسط انجمن بین المللی فشارخون بالا و مراکز کنترل و پیشگیری بیماری تامین مالی می شود و توسط کمیته اخلاق ملی باید تصویب شده و مطابق با راهنماهای اخلاقی ملی و بین المللی اجراء شود.

چه کسی می تواند در این برنامه شرکت کند؟

ما بدنبال افراد داوطلب ۱۸ سال و بالاتر ی هستیم که فشارخون خود را در سال گذشته اندازه گیری و ثیت نکرده اند.

اما اگر هم انجام داده باشند، نگران نباشند –باز هم می توانند شرکت کنند

آِیا نیاز به ثبت نام و نام خانوادگی است؟

خیر، همه داده هایی که جمع آوری می شود بدون نام است. ما اسامی شما و هر مشخصات دیگر که سبب شناسایی فردی در هر پایگاه داده یا هرجایی دیگر شما شود را ثبت نخواهیم کرد.

کجا باید شرکت کنم؟

می توانید نزدیکترین مرکز غربالگری فشارخون را از طریق تماس با راهنماهای کشوری خود در این لیست شناسایی کنید.

در غربالگری چه اتفاقی رخ خواهد داد؟

در ابتدا شما رضایت خود را برای شرکت در غربالگری اعلام می کنید. در ابتدا به تمام سوالات شما پاسخ داده خواهد شد و از اینکه متوجه برنامه شده اید اطمینان حاصل می گردد. سپس ما یعضی از اطلاعات جزئی را در نرم افزار موبایل که برای این برنامه نصب کرده ایم ، وارد می کنیم یا این داده ها را دستی وارد می کنیم و بعد وارد نرم افزار می کنیم.

این داده ها شامل نام کشور، شهر، زمان آخرین اندازه گیری فشارخون، جنسیت، مصرف داروی فشارخون، ابتلاء به دیابت، مصرف دخانیات یا استفاده ازالکلاستو ما هم چنین در مورد سابقه سکته قلبی و مغزی سوال می کنیم.

سپس بازوبند دستگاه فشارسنج را به دور بازوی شما می بندیم و از شما میخواهبم که در حال نشسته به مدت ۵ دقیقه استراحت کنید. سپس سه بار اندازه گیری فشارسیستول و دیاستول و ضریبان قلب انجام می شود. و بعد در نرم افزار ثبت می کنبم. کل زمان این کارها حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه طول می کشد.

آیاخطری هم دارد؟

خیر. فقط می توانید این شانس را داشته باشید که یک داوطلب با ارزش باشید چون می توانید از مقدار فشارخون خود و اینکه نیاز به کارهای دیگری دارید یا خیرT مطلع شوید.

پرفشار خون؛ قاتل خاموش

مصرف زیاد نمک باعث افزایش فشار خون می گردد. فشار خون بالا منجر به افزایش احتمال بیماری های قلبی و سکته مغزی می شود، که یکی از علل عمده مرگ در این افراد می باشد.

دیابت، وراثت، سن، چاقی و سبک زندگی افراد از جمله عوامل پرخطر فشار خون بالا هستند. برخی از این عوامل مانند وراثت قابل کنترل نیستند، اما با تغییر سبک زندگی می توان این بیماری را کنترل و پیشگیری کرد.

یکی از راه های پیشگیری بیماری پرفشاری خون، محدود کردن مقدار روزانه نمک مصرفی می باشد، براساس مطالعات انجام شده مقدار مجاز مصرف نمک در روز، ۵ گرم می باشد؛ درضمن باید به این نکته توجه داشت در صورتی که کمتر از ۵ گرم نمک در روز مصرف شود؛ در بهبود سلامتی نقش بسزایی خواهد داشت.

هم چنین در هنگام خرید مواد غذایی ، برچسب نشانگرهای رنگی تغذیه ای را که برروی آنها قراردارد را به دقت مطالعه کرده و آن دسته از مواد غذایی را انتخاب کنید که حاوی نمک کم یا بدون نمک افزوده باشد.

مواد غذایی سالم (حاوی نمک بسیار پایین) باعث بهبود سلامتی و کاهش بیماری های قلبی و عروقی می شود که در زیر به ۶ مورد از این مواد غذایی اشاره می کنیم:

۱-   سبزیجات: مصرف روزانه سبزیجات تازه و منجمد بخصوص سبزیجات برگ سبز برای سلامت قلب شما مفید می باشند زیرا حاوی مقادیر زیادی فیبر می باشند و همچنین نمک بسیار کمی دارند.(معمولا در هر وعده کم تر از ۰٫۰۵ گرم).

باید توجه داشت که مصرف سبزیجات کنسرو شده و انواع سس ها  به دلیل نمک افزوده ی زیاد توصیه نمی شود. می توانید سالاد را با سس خانگی(آبلیمو ، ماست ، سبزیجات معطر و روغن زیتون ) طعم دار کرده و میل نمایید.

۲-     سیب زمینی و پتاسیم: مصرف سیب زمینی پخته  شده و سیب زمینی شیرین به علت نمک کم و پتاسیم بالا به افراد مبتلا به پرفشاری خون توصیه می شود. برای خوش طعم کردن سیب زمینی می توان بجای استفاده از نمک، آن را با ادویه جات، یا سس سالسا کم نمک(گوجه فرنگی، پیازچه، سیر، گشنیز، فلفل سبز) طعم دار کرده و میل نمایید.

۳-   آجیل: ذرت بو داده و آجیل های خام و بی نمک می توانند انتخاب های مناسبی برای میان وعده باشند. از خرید ذرت های بو داده بسته بندی شده پرهیز نمایید زیرا به آنها مقادیر زیادی نمک و مواد نگهدارنده افزوده می شود (می توانید در خانه، با مقداری روغن زیتون، ذرت بو داده ی سالم و بدون نمک و مواد نگهدارنده تهیه نمایید.)

۴-   میوه جات: میوه ها مانند سبزیجات نمک کمی دارند. سیب، زرد آلو، گلابی و موز به علت پتاسیم کافی برای سلامت قلب مفید می باشند. سعی کنید میوه ها را جایگزین انواع شیرینی ها در برنامه خود کرده و عادت کنید که از شیرینی میوه ها لذت ببرید.

۵- ماست: ماست نمک بسیار کمی دارد و توصیه می شود از ماست ساده بجای انواع ماست های طعم دار استفاده کنید. می توانید ماست را با تکه های میوه طعم دار کرده و میل نمایید. این میان وعده از بستنی و شربت و شیرینی بسیار سالم تر می باشد.

۶-  لوبیا و دانه ها: تمام دانه ها از جمله لوبیا و عدس نمک کمی دارند. دانه هایی مانند جو می توانند به کاهش کلسترول خون کمک کنند و خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را کاهش دهند. باید توجه داشت که اگر نیاز به مصرف لوبیای کنسروی بود از انواع کم نمک آن استفاده شود.

بهتر است در وعده صبحانه از جودوسر و انواع میوه ها و آجیل بی نمک استفاده کرد. اگر به خاطر نمک کم، نگران بی مزه شدن غذا هستید توصیه می شود آن را با پیاز، آبلیمو، فلفل، زردچوبه، سیر، آویشن و سایر ادویه جات سالم طعم دار نمایید.

مواد غذایی که باید از خوردن آن ها پرهیز کنیم:

از مصرف بعضی مواد غذایی مانند سوپ های آماده، غذاهای کنسروی و فست فودها به دلیل نمک زیادی که دارند اجتناب کنید تا از میزان نمک دریافتی روزانه کاسته شود؛ زیرا در طبخ غذاهای آماده از مقادیر زیادی نمک استفاده می شود که برای سلامتی مضر هستند.

مترجم و تلخیص :مائده شاهنظری، کارشناس تغذیه و رژیم درمانی

در شرایط پر استرس و بحرانی مانند شیوع ویروس کرونا چه کنیم؟

در شرایط پر استرس و بحرانی مانند شیوع ویروس کرونا چه کنیم؟

*استرس و بحران اکثر ما وقتی با اتفاقات و حوادث ناگواری مثل سیل، زلزله، یا از دست دادن عزیزی روبرو می شویم؛ یا احساس کنترل روی شرایط نداریم و اوضاع برایمان غیرقابل پیشبینی میشود؛ مانند مواجهه یا همه گیری ویروس کرونا، دچار استرس می شویم استرس گاهی نتیجه یک اتفاق مهم و غیرمعمول است و گاهی هم به دلیل انباشته شدن فشارهای کوچک پیش میآید. وقتی احساس میکنیم شرایط برای ما غیرقابل تحمل شده، قادر به مدیریت اوضاع نیستیم و فشار روی ما بسیار زیاد است، ممکن است در بحران باشیم.

هریک از ما به شکل متفاوتی به استرس و حوادث ناگوار واکنش نشان میدهیم. گاهی نشانه های جسمی مانند سردرد، دردهای پراکنده بدنی، مشکل گوارشی، احساس خستگی، کاهش اشتها، بیخوابی پیش میآید و گاهی نشانه های روانی رفتاری مانند احساس ترس و اضطراب، درماندگی، ناامیدی، کرختی و شوکه شدن، یا خشم تجربه میشود.

آنچه که به ما کمک می کند با استرسها و حوادث سخت کنار بیاییم، “تابآوری” گفته می شود. “تابآوری” به این معنی نیست که تحت تاثیر مشکلات قرار نمیگیریم و ناراحت نمیشویم، بلکه تعیین میکند چطور با مشکلات کنار بیاییم، از آنها گذر کنیم و سلامت روانمان را حفظ کنیم.

بایدها و نبایدها در شرایط پراسترس و بحران

 اکثر رفتارها و واکنشهایی که افراد در هنگام حوادث و بحرانهای غیر منتظره از خود نشان میدهند، رفتارهایی طبیعی است، به همین دلیل به خودتان یا دیگران برچسب ضعیف، ترسو و یا غیرطبیعی بودن نزنید.

از موقعیتهایی که استرس شما را زیاد میکند دوری کنید. برای مثال کمتر اخبار را چک کنید. خواندن اخبار یک یا دوبار در روز استرس کمتری دارد تا اینکه تمام طول روز اخبار را ببینید یا بشنوید.

از جمعهای پرتنش دوری کنید.

در مورد نگرانیها و احساساتتان حرف بزنید و از بیان آنها خجالت نکشید. اجازه بروز احساساتی مانند گریه و خشم را به خود و دیگران بدهید.

با احساسها و فکرهای خود نجنگید، تغییر حال شما در هر لحظه طبیعی است و برای حل و فصل آن نیاز به زمان هست

بپذیرید همه چیز در کنترل شما نیست. سعی کنید برنامه و زندگی عادی خود را حفظ کنید و روی چیزهایی که کنترل دارید تمرکز کنید، نه روی چیزهایی که کنترول ندارید.

ساعتهایی را به دور از فضای مجازی بگذارنید و کارهایی که برای شما آرامبخش است را در برنامه روزانه بگنجانید. برای مثال نیایش کنید، موسیقی گوش کنید، کتاب بخوانید، یا فیلمی که دوست دارید ببینید .

به اندازه کافی استراحت کنید، خواب خوب و کافی کمک میکند که توان خود را بازیابی کنید.

ورزش کنید. اگر امکان ورزش منظم ندارید، تحرک بیشتری داشته باشید و حداقل بیست دقیقه در روز پیاده روی کنید.

از روشهای آرامسازی استفاده کنید. در مواقع استرس نفسهای عمیق بکشید.

در حضور کودکان در مورد اخبار بد صحبت نکنید.

از مصرف هر نوع دارو بدون تجویز پزشک خودداری کنید. از مواد یا الکل برای سرکوب حسهای منفی استفاده نکنید.

در صورتی که احساس کردید برای چند روز متوالی میتوانید کارهای روزمره را انجام دهید یا کنترل بر حسها و شرایط خود ندارید، به پزشک ، روانپزشک یا روانشناس مراجعه کنید.

درصورت نیاز به کمکهای پزشکی، روانپزشکی و یا روانشناسی، به مراکز خدمات جامع سلامت، درمانگاهها، بیمارستانها و یا هرمرکز درمانی که در دسترس شماست مراجعه کنید.

با اضطراب ناشی از ابتلا به بیماری چگونه برخورد کنید.                      

.دستهایتان را مکرراً بشویید. این مؤثرترین روش برای پیشگیری از بیماری است.

به دنبال اطاعات دقیق باشید و این اطاعات را از منابع معتبر مثل سازمان جهانی بهداشت، وزارت بهداشت و سایتهای دانشگاههای علوم پزشکی بگیرید. میتوانید سوالات خود را از سامانه سلامت  با شماره ۱۹۰ بپرسید. البته نیازی نیست بیش از روزی یک یا دوبار اخبار را چک کنید.

قبل از بازنشر اخبار و اطلاعات  از درستی آن مطمئن شوید. انتشار اخبار نادرست، اضطراب اطرافیان شما و جامعه را بیدلیل زیاد میکند.

بدانید این اولین و آخرین بیماری واگیردار و همه گیر نیست. کشنده ترین بیماری نیز نیست. شاید جالب باشد که بدانید از هر صد نفری که مبتالا به این بیماری میشوند، دو نفر ممکن است که جانشان را از دست بدهند. در ضمن بعضی از بیماریها که چندان جدی گرفته نمیشود.

اگر برای رعایت ایمنی ساعات طولانی در منزل هستید، سعی کنید در خانه فعال باشید و بیکار نمانید. تحرک کافی داشته باشید و حتی در خانه ورزش کنید.

برای قدم زدن و پیاده روی به مکان های خلوت یا طبیعت بروید و خود را مدت طولانی  در خانه حبس نکنید.

با دوستان و اطرافیان خود صحبت کنید. صحبت در مورد نگرانیها به بهتر شدن حال شما کمک میکند ولی صحبت های خود را به اخبار کرونا ویروس محدود نکنید.

سعی کنید بر مواردی که روی آن کنترل دارید تمرکز کنید. از روش هایی که قبلا برای کاهش اضطراب و استرس شما موثر بوده استفاده کنید. برای مثال روشهای آرامسازی را به کار ببرید. خود را سرگرم کنید، فیلم تماشا کنید یا هر فعالیت لذتبخشی که شما را آرام میکند.

اگر احساس میکنید تحت فشار زیادی هستید، یا انجام کارهای روزمره برای شما سخت شده، با پزشک، روانپزشک یا روانشناس مشورت کنید.

هفته سلامت روان گرامی باد

شعار روز جهانی سلامت روان (۱۸تا ۲۴ مهرماه):

 سلامت روان برای همه :سرمایه گذاری بیشتر – دسترسی بیشتر برای همه ، همه جا

مدیریت اضطراب کودکان در دوران بحران کرونا

با شیوع ویروس کرونا در کشور و خانه‌نشینی مردم برای قطع زنجیره انتقال این ویروس، کودکان بیش از هر زمانی نیازمند توجه خانواده‌ها هستند.

تصویری که بزرگسالان درباره کودکان در سر می‌پرورانند، این است که کودکان چون سن کمی دارند از موضوعات و اتفاقات پیرامون خود بی‌خبرند و دورانی شاد و بی‌دغدغه را پشت سر می‌گذارند.

عده‌ای از آنها تصور می‌کنند، کودکان بدون هیچ درد، رنج و اندوهی دوره کودکی را طی می‌کنند، اما با مرور دنیای کودکی، دلایل فراوانی بر رد این تصور بدست می‌آید.

برخی از کارشناسان حوزه کودک بر این عقیده‌اند که در حقیقت کودکان نیز مانند بزرگترها احساس‌های خوشایند و ناخوشایند مختلفی را تجربه می کنند، اما بسته به سن و توانایی‌های شناختی و کلامی خود میزان متفاوتی از این هیجان‌ها را بروز می‌دهند.

برخی از کودکان از قدرت بالایی برای بیان احساسات و فکرهای خود برخوردار هستند، بنابراین اطرافیان را از دنیای درونی خویش آگاه می‌کنند و در زمان نیاز از آنها کمک می‌گیرند.
ولی برخی از کودکان نیز توانایی به کلام آوردن احساسات را ندارند و تنها از طریق رفتار و برخورد آنها می‌توان دریافت که در دلشان چه می‌گذرد و به چه می‌اندیشند.
با افزایش شیوع کرونا در ایران، به شهروندان توصیه‌های زیادی شده است که با رعایت این توصیه‌ها، بتوانند احتمال ابتلا به این ویروس را کاهش دهند.

یکی از گروه‌هایی که در این روزها باید به شرایط جسمی و روحی آنها توجه کرد، کودکان هستند و والدین باید نکاتی را در نوع رفتار و گفتار خود با فرزندان رعایت کنند و بدانند چطور با کودکان صحبت کنند تا هم‌آگاهی آنها بالا برود و نکات بهداشتی و ایمنی را رعایت کنند.
برخی از روانشناسان معتقدند: والدین باید آگاه باشند که ممکن است فرزندشان نگرانی‌هایی در مورد شیوع ویروس کرونا داشته باشد، حتی اگر در رابطه با آن صحبت نکند.

به گفته روانشناسان،لازم است والدین ابتدا به درک درستی از وضعیت و بیماری کووید۱۹ دست پیدا کنند و سپس با کودک در این رابطه صحبت کنند، چرا که باید با اطلاعات صحیح به پرسش‌های کودک پاسخ داده شود.
مادرانه‌های ترس و اضطراب از کرونا

یکی از مادران شهرکردی درباره استرس خود در خصوص شیوع کرونا اعلام می‌کند، به دلایل ترس و استرس نسبت به کرونا حتی درب خانه را روی نزدیک اقوام خود باز نمی‌کند.

نازنین می‌گوید: چون کودک ۵ ساله دارم، روزانه دو بار تمامی ظروف را با سرکه و آب شست و شو می‌دهم و غذای کودک را دو سه بار گرم می‌کنم.

به گفته وی، کودک ۵ ساله‌اش یک ماه است از دوستان مهدکودک دور است و مدام بهانه آنها را می گیرد و مجبورم به سوالات زیادی درباره تعطیلی مهد پاسخ دهم و لج بازی‌ها او را تحمل کنم.

مریم حسینی، یکی دیگر از مادران استان و مادر ۲ کودک درباره کنترل اضطراب کودکان خود در این روزها می‌گوید: در این روزهای سخت سعی می‌کنم همواره کنار فرزندانم باشم و به آنها آرامش کافی را بدهم تا از این طریق بتوانم بر استرس و اضطراب فرزندانم غلبه کنم. 
این مادر می‌گوید: در روزهایی که فرزندم در بیمارستان و تحت مراقبت و مدوا بود، طبق نظر پزشک معالج بود، هر روز ۲ تا ۳ بار حضوری یا به صورت تلفنی و تصویری با فرزندم در تماس بودم و به نظرم این همراهی و بودن در کنارش در درمان فرزندم تاثیرگذار بود. 
او ادامه داد: در این مدت اجازه ندادم فرزندم احساس ناراحتی یا نگرانی را در چهره مادر خود حس کند و در کمال آرامش و با روحیه شاد با فرزندم در ارتباط بودم.

به گفته وی، همچنین برای روحیه فرزند دیگرم، زندگی عادی و روال معمول خانواده را حفظ کردم و با اینکه در قرنطینه خانگی بودیم با فرزندم سرگرم می‌شدم و بازی های مطابق با سن او که برایش سرگرم کننده بود انجام می‌دادم.

نشانه های اضطراب در کودکان
یک روانشناس حوزه کودک در این‌باره به خبرنگار ایرنا گفت:ویروس کرونا به عنوان یک ویروس ناشناخته نگران کننده بود، ویروسی که همه افراد دنیا را درگیر خود کرده است، بنابراین این ویروس ناشناخته پتانسیل این را دارد که ترس و اضطراب با خود به همراه داشته باشد.

مریم صالحی‌نیا افزود: افراد جامعه نمی‌توانند در چنین شرایطی بی‌تفاوت و خونسرد باشند و هیچ اضطرابی نداشته باشند و  اگر سطح اضطراب افراد به قدری بالا باشد که آنها را بی‌قرار، عصبانی و کم تحمل کند، خواب و اشتهایشان را به هم بزند و مانع از انجام وظایف و کارهای روزمره شود، دیگر شرایط طبیعی نیست.

به گفته وی، وقتی بزرگترها درگیر این موضوع هستند و پیشگیری از کرونا به اولویت زندگی‌شان تبدیل شده است، بدیهی است کودکان نیز در زمان‌هایی احساس نگرانی و اضطراب داشته باشند.
این روانشناس حوزه کودک معتقد است: کودکان در بیان احساسات خود ضعیف هستند و والدین باید از نحوه رفتار و برخورد کودک پی به وضعیت اضطراب و استرس او ببرند. 
صالحی‌نیا می‌گوید :در برخی موارد اضطراب در کودک خود را به صورت مشکلات جسمی مانند دل درد، حالت تهوع، یا استفراغ، تپش قلب و سر درد  ممکن است، نشان دهد، یا اینکه اضطراب را در حالات رفتاری کودک می‌توان مشاهده کرد که گریه و بی‌قراری، لج‌بازی، پرخاشگری، بی‌خوابی نیز می‌تواند از علایم اضطراب در کودک باشد.

وی گفت: اضطراب در برخی از کودکان به شکل شدیدتری خود را نشان می دهد که این شدت به عواملی مانند ویژگی‌های ذاتی کودک، وضعیت سلامت روان و به احتمال دیگر تجربه‌های مشابه در رویدادهای دشوار پیش‌آمده مانند دوری از والدین و محیط زندگی وابسته است.
این روانشناس گفت: کودکان چون آگاهی و درک کمتری نسبت به موقعیت‌ها و مسایل مختلف دارند، تسلط کمتری روی اوضاع حس می‌کنند ، تجربه‌های کمتری دارند و از سازو کارهای تطابقی کمتری برای کنار آمدن با شرایط سخت و پیامدهای آن برخوردارند و وظیفه والدین این است که کودک خود را دریابند.
خانه‌نشینی کرونا فرصتی برای صحبت کردن با کودکان
یکی از بهترین کارهایی که والدین می‌توانند انجام دهند، به دست آوردن اطلاعات است و ابتدا باید بدانند درک آنها از شرایط در چه حدی است، در باره موضوع چه می‌دانند، چه شنیده‌اند، چه فکر می‌کنند و اگر اطلاعاتی که به دست آورده‌اند غلط است آنها را اصلاح کنند.

به عقیده این کارشناس، والدین باید به صورت شفاف از کودکان در خصوص این ویروس سوال و احساس آنها را گوش کنند و کودکان باید در جریان موضوع کرونا قرار بگیرند و والدین باید به آنها اطلاعات لازم و درست را منتقل کنندو اشتباهات آنها را متناسب با سن آنها اصلاح کنند و به زبان ساده به آنها آموزش دهند.
این روانشناس ادامه می‌دهد:در مطرح کردن اطلاعاتی که درست اما بسیار دردناک و ناراحت کننده است، باید محتاط بود.

به گفته وی، نباید حقایق تلخ و صریح را برای کودکان بازگو کرد و با مطرح کردن اخبار دردناک، کودک احساس وحشت و ناتوانی ویران کننده‌ای را تجربه کرده و فکر می‌کند، اوضاع به شدت خراب است و هیچ کس نمی‌تواند کاری بکند.
به گفته این روانشناس، والدین باید اضطراب خود را کنترل کنند، چرا که کودکان آسیب‌پذیر هستند و با توجه به اینکه والدین الگوی کودکان هستند، زمانی که والدین نتوانند احساس و استرس خود را کنترل کنند، اضطراب به کودکان نیز منتقل می‌شود.

صالحی‌نیا گفت: باید با کودک، متناسب با سن و سطح شناخت و درک او حرف زد، صحبت کردن با کودکان راجع به بیماری که رخ داده، می‌تواند ترس آنها را کاهش دهد و باعث شود که آنها حس وحشت و ترس خود را به تنهایی بر دوش نکشند.
صالحی‌نیا م‌ی‌گوید: اطلاعات ساده و صحیحی را درباره راه‌های جلوگیری از بیماری به کودک باید ارائه داد و برای کودک توضیح داد که چه مشکلی پیش آمده و چطور می‌توان از خود مراقبت کرد.

به گفته وی، روش درست شست و شوی دست، شریک نشدن با دوستان و دیگران در نوشیدنی‌ها، توجه به بهداشت فردی و وسایل شخصی مانند لیوان، ظرف غذا، حوله را باید به کودکان آموخت.

وی تصریح کرد: بهتر است رفتارها و عادت‌های مربوط به سلامت را به کودک آموزش داد، مثل داشتن زمان مناسب و مدت کافی برای خواب، محافظت از خود در هوای سرد، تغذیه مناسب. ورزش و فعالیت‌های فیزیکی به کاهش اضطراب کمک می‌کند.

اقدامات پیشگیرانه در مورد ویروس کرونا برای کودکان
یکی دیگر از روانشناسان در این‌باره به خبرنگار ایرنا گفت: با افکار مثبت و استفاده از آموزش‌هایی که جنبه مثبت دارند و نه هراسناک، باید کودکان را در مواجه با خطر آماده کرد.
محمد علیجانی افزود: والدین در محیط خانوادگی مواظب باشند در مورد کرونا زیاد صحبت نکنند، چون در این حالت به صورت ناخواسته در کودک اضطراب ایجاد می‌شود.

به گفته وی، استرس باعث مختل شدن ترشح هورمون‌های دوپامین و سروتونین می‌شود، که این دو هورمون در انسان ترس محیطی را به دنبال دارد.

وی افزود: در موقع پخش اخبار و برنامه تلویزیونی ویژه کرونا ، کودکان را از محل دور کرد و یا این‌گونه برنامه‌ها را در پیش کودکان تماشا نکرد.
به گفته وی، باید کودکان از رفتن به جاهای شلوغ خودداری کنند و دست های خود را به صورت مرتب بشویند، با توجه به اینکه پیشگیری بهترین راه درمان است.

وی افزود: کودکان باید مایعات زیادی مصرف کنند و اگر کودکی دچار علایم تنفسی شد، به سرعت او را به پزشک نشان داد و کودکان باید دست‌های خود را مرتب شسته و از ضدعفونی کننده‌ها استفاده کنند.

علیجانی، در پاسخ به این سوال که اگر کودک یا والدین بیمار شوند و والدین مجبور به جداکردن کودک در خانه شوند، باید چگونه با این کودکان برخورد شود؟ تصریح کرد: کودکان در مقابل تغییرات و چالش‌های ناگهانی آسیب‌پذیر هستند ،بنابراین باید در حد درک و فهم کودک، مسائل برای آنها توضیح داده شود.

به گفته وی، والدین در این شرایط باید از کودک بخواهند احساسات خود را بیان کند یا آن را بنویسد و نقاشی کند و اطلاعات واقعی در حد درک و فهم کودک در اختیار او قرار داده شود و درباره رفتاری که قرار است با کودک داشته باشند، با او صحبت و کودک را آماده کنند.
این روانشناس کودک، با بیان اینکه استرس و اضطراب با ایجاد علائم ناخوشایند جسمانی و روانی می‌تواند برای هر کس در هر دوره سنی مشکل‌ساز شود، گفت: در کودکان مسائل مربوط به خانواده به ویژه وجود بیماری، استرس بسیار زیادی ایجاد می‌کند، اما هر چقدر که موضوع بیماری بیشتر عنوان شود، استرس نیز از کنترل آنها خارج شده و باعث خود بیمار انگاری می شود پس کودک احساس ناتوانی در مقابل این مشکل خواهد کرد و دچار آسیب روانی و احساس حقارت می شود.
به گزارش ایرنا، ویروس کرونا (کووید ۱۹ ) اکنون به بسیاری از کشورهای جهان سرایت کرده است و سازمان بهداشت جهانی را بر آن داشت تا در مورد بهداشت جهانی؛ وضعیت فوق‌العاده اعلام کند.
شست‌وشوی دست‌ها با آب و صابون، رعایت بهداشت فردی، خودداری از دست دادن‌های مکرر و منع سفر و اجتماعات از جمله نکاتی است که پزشکان متخصص برای پیشگیری از شیوع این ویروس توصیه می‌کنند.

راهنمای” استفاده از ماسک در کودکان در شرایط پاندمی کووید ۱۹”

حقایقی درباره ی کووید ۱۹ و کودکان

۱- سازمان بهداشت جهانی و یونیسف استفاده از ماسک را توصیه می کنند. استفاده از ماسک به عنوان بخشی از بسته جامع مداخلات بهداشت عمومی می تواند از انتقال برخی از بیماری های ویروسی دستگاه تنفسی از جمله COVID-19 جلوگیری و آن را کنترل کند. رعایت سایر اقدامات از جمله حفظ فاصله فیزیکی، بهداشت دست، موارد تنفسی و تهویه مناسب در محیط های بسته برای کاهش شیوع SARS-CoV-2 ) عامل COVID-19 ( ضروری است.

۲- بر اساس مطالعات انجام شده تنها یک تا هفت درصد موارد تأیید شده COVID-19 از طریق تست های آزمایشگاهی،مربوط به کودکان است که در مقایسه با سایر گروه های سنی کمتر است.

۳- تاکنون شواهد موجود نشان می دهد بیشتر موارد گزارش شده در میان کودکان، از طریق انتقال داخل خانواده ها است اگرچه ممکن است تحت تاثیر تعطیلی مدارس و در خانه ماندن کودکان نیز باشد.

۴-  اگرچه حجم ویروس جدا شده از کشت ویروس در کودکان علامت دار، مشابه بزرگسالان است اما شواهد نشان می دهد که کودکان عمدتا عامل اصلی انتقال COVID-19 نیستند.

۵- شواهد محدود نشان می دهد میزان شیوع بیماری در کودکان، نسبت به کودکان بزرگتر و بزرگسالان کمتر است.

۶- شواهد موجود در مورد مزایا و معایب استفاده از ماسک در کودکان برای پیشگیری از انتقال COVID-19 محدود است.

۷- مطالعات نشان می دهد کودکان بین ۵ تا ۱۱ سال در مقایسه با بزرگسالان، با پوشیدن ماسک به میزان قابل توجهی محافظت نمی شوند که احتمالاً مربوط به عدم تناسب سایز ماسک می باشد.

۸- میزان استفاده و مقبولیت استفاده از ماسک در بین کودکان بسیار متغیر است و از سطح بسیار پایین تا قابل قبول دیده شد که با گذشت زمان کاهش می یابد.

۹- مواردی مانند گرما، خارش، مشکلات تنفسی، ناراحتی، حواس پرتی، مقبولیت اجتماعی پایین و عدم تناسب ماسک با سایز کودک در کودکان در هنگام استفاده از ماسک گزارش شده است.

مزایای استفاده از ماسک در کودکان برای پیشگیری از کووید ۱۹ باید نسبت به معایب آن در نظر گرفته شود.

سهولت استفاده و احساس راحتی و هم چنین نگرانی از تاثیر آن بر روابط اجتماعی و ارتباطی باید سنجیده شود.

توصیه هایی به تصمیم گیرندگان جامعه در مورد استفاده کودکان از ماسک

تدوین سیاست ها توسط مقامات ملی باید با رعایت اصول بهداشت عمومی و اجتماعی زیر انجام شود:

 علائق، سلامتی و رفاه کودک باید در اولویت قرار گیرد .

 رهنمودها نباید تأثیرات منفی بر تکامل و یادگیری کودک داشته باشد .

 رهنمودها باید سهولت توصیه های کاربردی در شرایط مختلف اجتماعی، فرهنگی و جغرافیایی و خصوصا محیط هایی با منابع محدود، محیط های بشردوستانه و کودکان معلول یا شرایط خاص بهداشتی را در نظر بگیرند.

استفاده از ماسک در کودکان و نوجوانان

معیارهای استفاده از ماسک در کودکان بنا به توصیه سازمان جهانی بهداشت و صندوق کودکان یونیسف، در کشورها و مناطقی که درگیر پاندمی هستند و فاصله گذاری کمتر رعایت می شود به شرح زیر است:

  1. کودکان زیر ۵ سال

استفاده از ماسک در کودکان زیر پنج سال به دلایل زیر نمی تواند موجب پیشگیری از انتقال بیماری از کودکان به سایرین گردد:

 قبل از ۵ سالگی، مراحل تکاملی مربوط به مهارت های استفاده از دست و هماهنگی حرکات ظریف سپری نشده

است و کودکان برای استفاده مناسب از ماسک نیاز به کمک دارند.

 برای برخی کودکان زیر ۵ سال که زودتر از معمول این مهارت را کسب کرده اند، به خصوص اگر پوشیدن ماسک برای مدت زمان طولانی مورد انتظار است، نظارت مناسب و مداوم یک بزرگسال آگاه توصیه می شود.

 کودکانی که دارای اختلالات شناختی یا تنفسی شدید هستند و در تحمل ماسک مشکل دارند، تحت هیچ شرایطی نباید از ماسک استفاده کنند .

 بهداشت عمومی نظیر شستن مرتب و مکرر دستها و فاصله گذاری اجتماعی )حفظ فاصله فیزیکی حداقل ۱ متر(باید در اولویت قرار گیرد.

۲ . کودکان زیر ۶ تا ۱۱ سال

در تصمیم گیری برای استفاده کودکان ۶ تا ۱۱ سال از ماسک، باید ملاحظات زیر را درنظر گرفت:

 به روز رسانی اطلاعات مربوط به شدت انتقال ویروس در منطقه ای که کودک در آن زندگی میکند؛

 محیط اجتماعی و فرهنگی) عقاید، آداب و رسوم، رفتار یا هنجارهای اجتماعی( که بر تعاملات اجتماعی کودکان تأثیر می گذارد؛

 توانایی کودک در استفاده مناسب از ماسک و وجود نظارت مناسب بزرگسالان آگاه؛

۴  تأثیر بالقوه استفاده از ماسک بر یادگیری و رشد روانی-اجتماعی کودک؛

 ملاحظات خاص برای مواردی مانند حضور بستگان مسن و سالمند در خانه، مدارس، هنگام انجام فعالیت های ورزشی کودکان معلول یا کودکان دچار بیماری های زمینه ای

۳ . کودکان و نوجوانان ۱۲ سال به بالا

 در کودکان و نوجوانان ۱۲ سال به بالا، باید از توصیه ها و دستورعملهای استفاده از ماسک در بزرگسالان استفاده شود.

۴ . کودکان با بیماریها/ مشکلات خاص

 استفاده از ماسک برای کودکان دارای نقص ایمنی یا برای کودکان مبتلا به فیبروز کیستیک یا برخی بیماری های دیگر مثل سرطان معمولاً توصیه می شود، اما باید با مشورت پزشک باشد.

 استفاده از ماسک در کودکان دچار اختلالات تکاملی، ناتوانی ها یا سایر شرایط خاصی که با استفاده از ماسک

تداخل ایجاد می کند، نباید اجباری باشد و باید توسط پزشک کودک مورد بررسی قرار گیرد.

ملاحظات اجرایی

 در توصیه به استفاده از ماسک در بین گروه های سنی مختلف، علاوه بر توجه به آسیب های احتمالی و اثرات معکوس استفاده از ماسک باید اپیدمیولوژی محلی و شرایط زمینه ای، از جمله شدت انتقال، توانایی فاصله فیزیکی یا انجام اقدامات تهویه مناسب در محیط های بسته، اختلاط با سایر گروه های سنی و تماس با سایر افراد آسیب پذیر در نظر گرفته شود.

 به منظور درک بهتر کودک از پوشیدن ماسک و نگهداری ماسک، الگوسازی از طریق والدین/سرپرستان، معلمان، مربیان و افراد معتمد جامعه انجام شود.

 برای اطمینان از اینکه استفاده از ماسک باعث ایجاد حس کاذب امنیت یا بی توجهی در کودکان به سایر اقدامات بهداشت عمومی نشود، باید پیام های ویژه آموزشی و ارتباطی ایجاد شود.

 پیام های ویژه آموزشی و ارتباطی باید شامل این موارد باشد: نحوه استفاده ایمن و موثر از ماسک، استفاده مجدد از ماسک توسط همان کودک پس از تغذیه یا ورزش، در صورت آلوده، خیس یا گم شدن ماسک کودک قبل از شستشو و تهیه ماسک تمیز اضافی، ماسک آلوده) در کیسه یا ظرف اختصاصی( را کنار بگذارد.

 برای کودکانی که در خانه ها یا مناطق جغرافیایی با آسیب پذیری اجتماعی و منابع محدود زندگی می کنند، باید ماسک به صورت رایگان در دسترس قرار گیرد تا دسترسی عادلانه برای کودکان تضمین شود.

 در طراحی ماسک صورت برای کودکان باید کیفیت کلی پارچه، قابلیت تنفس و راحتی مناسب و طبق میل کودک بودن آن) اندازه مناسب، رنگ، طرح و …( در نظر گرفته شود تا به بهبود پذیرش و استفاده آنها توسط کودکان کمک کند.

۵ملاحظات خاص برای کودکان دارای معلولیت

 کودکان دچار اختلالات تکاملی یا ناتوانی احتمالا با موانع، محدودیت ها و خطرات اضافی روبرو هستند و باید گزینه های دیگری برای پوشاندن مانند محافظ صورت face shields وچود داشته باشد.

 برخی از کودکان معلول نیاز به تماس جسمی نزدیک با درمانگر، مربی یا مددکار اجتماعی دارند. این نکته حائز اهمیت است که همه ارائه دهندگان خدمت موارد کلیدی ۱IPC را رعایت کنند از جمله از ماسک استفاده کنند و محیط ارائه خدمت بر اساس ارتقا IPC باشد.

 استفاده از ماسک در کودکان دچار کم شنوایی یا مشکلات شنوایی ممکن است موانع یادگیری و چالش های بیشتری به همراه داشته باشد که با توجه به نیاز به رعایت فاصله فیزیکی این مشکلات تشدید نیز می شود.

ملاحظات خاص برای مدارس

 استفاده از ماسک توسط کودکان و نوجوانان در مدارس فقط باید به عنوان بخشی از استراتژی جامع برای محدود کردن شیوع COVID-19 در نظر گرفته شود.

 استفاده از ماسک ممکن است به طور قابل توجهی در روند یادگیری تداخل ایجاد کند و بر فعالیت های حیاتی مدرسه مانند تربیت بدنی، برنامه های غذایی، زمان بازی و ورزش و همچنین یادگیری تأثیر منفی برجای بگذارد که نیاز به توجه ویژه دارد.

 اگر استفاده از ماسک پارچه ای در مدارس توصیه می شود، باید دستورالعمل و لوازم خاصی برای نگهداری ایمن، جابجایی و در دسترس بودن ماسک های پارچه ای ارائه شود.

 تهیه ماسک کافی و مناسب برای همه کودکان مدرسه باید تضمین شود. الزامات اساسی مانند آب، مواد شوینده و ملزومات بهداشت باید در ساختمان مدرسه وجود داشته باشد تا اقدامات جامع IPC قابل اجرا باشد.

 اگر در شرایط خاص از ماسک های پزشکی یا یکبار مصرف استفاده می شود، برای کاهش خطر دور انداختن ماسک های آلوده در کلاس و زمین بازی، باید سیستم مدیریت پسماند از جمله دفع ماسک های استفاده شده ایجاد شود.

 به دلیل استفاده از ماسک ، کمبود ماسک، کمبود منابع یا عدم دسترسی به ماسک، هیچ کودکی نباید از تحصیل محروم شود.

۱ Infection prevention and control (IPC)

۶ جایگزین ماسک پارچه ای برای کودکان

محافظ صورت

برخی کودکان به دلایل مختلف مثلاً مسائل بهداشتی یا ترس از ماسک ممکن است نتوانند ماسک بزنند، بنابراین محافظ صورت می تواند به عنوان جایگزینی برای ماسک باشد. البته این تصمیم گیری بر اساس در دسترس بودن، امکان سنجی و میزان تحمل گرفته می شود. از محافظ صورت جهت حفاظت در برابر قطرات تنفسی و پیشگیری از پاشیدن مایعات بیولوژیک) به ویژه ترشحات تنفسی(، عوامل شیمیایی و ذرات به چشم استفاده می شود.

سازمان جهانی بهداشت و صندوق کودکان یونیسف توصیه میکنند در شرایط خاص که پوشیدن ماسک عملی نیست) مثل کودکان کم شنوا یا سایر معلولیت ها یا شرایطی که استفاده از ماسک های پارچه ای یا طبی سلامتی را تحت تاثیر قرار میدهد( با در نظر گرفتن ملاحظات زیر می توان از محافظ صورت استفاده کرد:

 محافظ صورت یک مانع فیزیکی ناقص است و لایه های فیلتراسیون ماسک را فراهم نمی کند.

 محافظ صورت باید تمام صورت را بپوشاند، به دور طرفین صورت بپیچد و تا زیر چانه گسترش یابد.

 محافظ صورت چند بار مصرف باید به درستی تمیز) با صابون، مواد شوینده و آب(، ضد عفونی) با الکل ۷۰ تا ۹۰ ٪( شده و پس از هر بار استفاده نگهداری شوند. محافظ صورتی که در برابر استفاده از مواد ضد عفونی کننده آسیب نمی بیند و مختصات نوری آن تغییر نمی کند باید انتخاب شود.

 حفظ فاصله فیزیکی حداقل ۱ متر ) ۳٫۳ فوت( در صورت امکان، توجه به بهداشت دست و اصول حفاظت تنفسی انجام شود.

 به منظور پیشگیری از آسیب دیدن کودکان هنگام پوشیدن و درآوردن محافظ صورت ، باید احتیاط لازم انجام شود.

پایش و ارزیابی تأثیر استفاده از ماسک در کودکان

پایش و ارزیابی باید در ابتدای مداخله انجام شود و باید شاخص های آن شامل مواردی باشد که تاثیر ۲مداخلات را بر سلامت کودکان اندازه گیری میکنند از جمله: سلامت روان؛ کاهش انتقال SARS-CoV-2 ؛ محرک ها و موانع پوشیدن ماسک؛ تأثیرات ثانویه پوشیدن ماسک بریادگیری تکاملی کودکان؛ حضور در مدرسه؛ دسترسی به مدرسه؛ تأثیر بر روی کودکان دارای تاخیر تکاملی، شرایط بهداشتی، معلولیت ها یا سایر آسیب پذیریها .

تجزیه و تحلیل ها نیز باید شامل جنس، سن، طبقه بندی جسمی، اجتماعی و اقتصادی باشد تا اطمینان حاصل شود که اجرای سیاست به کاهش نابرابری های بهداشتی و اجتماعی کمک می کند .

                                                                                                         شبکه بهداشت و درمان اشکذر