مطالب فرهنگی

توصیه های تغذیه برای پیشگیری از بیماریهای تنفسی و کرونا

عملکرد سیستم ایمنی بدن نقشی مهمی در پیشگیری از بیماریهای تنفسی ازجمله بیماری ویروس کرونا دارد. عامل ابتلا به این ویروس بیماریهای زمینه ایی مثل دیابت و بیماریهای ریوی، بیمار یهای قلبی ، سوء تغذیه و نداشتن تغذیه صحیح است . کمبود دریافت غذایی و کمبود ویتامین هایی مثل ویتامین C و A و D و تضعیف سیستم ایمنی بدن احتمال ابتلا به بیماریها را افزایش می دهد.
با مصرف روزانه منابع غذایی ویتامین C مثل مصرف سبزی و سالاد همراه با غذا، میوه های حاوی ویتامین C مثل پرتقال، نارنگی،لیموشیرین، کیوی و سبزیهای دارای ویتامین C مثل انواع کلم، گل کلم، شلغم، فلفل سبز و فلفل دلمهایی ،جعفری،پیازچه، شاهی ،گوجه فرنگی از منابع غذایی خوب ویتامین C هستند. بعنوان مثال مصرف روزانه یک عدد پرتقال یا ۲ عدد نارنگی ویتامین C مورد نیازروزانه بدن را تأمین می کند. هویج و کدوحلوایی و سبزی های سبز تیره مثل اسفناج ، برگ چغندر وبرگ های تیره رنگ کاهو هم ازمنابع خوب ویتامین A هستند. بطورکلی به منظور پیشگیری از ابتلا به بیماری و تقویت سیستم ایمنی بدن مصرف روزانه ۳ واحد از گروه سبزی ها ) بجز سبزی های نشاسته ایی ( و حداقل ۲ واحد میوه توصیه شود.
کودکان زیر ۵سال، مادران باردار و سالمندان و بیمارانی که داروهای کورتنی مصرف می کنند بیشتر در معرض خطرابتلا هستند و لازم است برای پیشگیری نکات زیر را رعایت نمایند.

  • هر روز سبزی یا سالاد همراه با آب لیموترش یا آب نارنج تازه استفاده کنند.
  • از هویج و کدوحلوایی در غذاهای روزانه استفاده شود.
  • مصرف پیاز خام به دلیل داشتن ویتامین C همراه با غذا توصیه می شود.
  • از مصرف سوسیس و کالباس و سایر فست فودها و غذاهای چرب و سنگین اجتناب شود.
  • استفاده از منابع پروتئین در غذای روزانه مثل حبوبات یا تخم مرغ حائز اهمیت است.
  • کمبود ریز مغذی هایی مثل آهن و روی هم سیستم ایمنی بدن را تضعیف می کند. از منابع غذایی این ۲ ریزمغذی مثل حبوبات بعنوان جایگزین مناسب گوشت ، شیر و لبنیات وسبزیهای برگ سبز و انواع خشکباربیشتر استفاده شود.
  • از خوردن غذاهایی که خوب پخته نشده ) مثل تخم مرغ عسلی و نیمرو ، کباب هایی که مغز پخت نشده اند (خودداری شود.
  • از خوردن غذا و مایعات در مکان هایی که از نظر بهداشتی مورد اطمینان نیستند خوداری شود.
  • در صورتی که علائم سرماخوردگی دارید، از غذاهای آبکی مثل سوپ و آش همراه با آب لیموی تازه ومایعات گرم استفاده کنید.
  • از جوانه ها گندم ، ماش و شبدر که حاوی ویتامین C هستند در رژیم غذایی روزانه خود استفاده کنید.
  • از میوه های حاوی انتی اکسیدان فصل مثل انار ، پرتقال های تو سرخ ، گریپ فروت و … استفاده کنید.
    بخاطر داشته باشید رعایت تعادل و تنوع در برنامه غذایی روزانه و حصول اطمینان از دریافت کافی ریز مغذیها و پروتئین از برنامه غذایی روزانه نقش مهمی در پیشگیری از ابتلا به بیماری ها از جمله ویروس کرونا دارد.

دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی

هفته ملی سلامت مردان ایران

بحران سلامت مردان در تمام دنیا به عنوان یک بحران خاموش سلامت تلقی شده و کشورهای مختلفی موضوع ارتقای سلامت مردان را به طور جدی در دستور کار خود قرار داده اند. ایران یکی از چهار کشوری است که بیش از یک دهه برنامه سلامت مردان را دنبال کرده است. مردان، مرگ و میر بالاتر و طول عمر کوتاهتری نسبت به زنان به دلایل مشابه دارند و مشکلات و مواجهات و عوامل خطر اختصاصی متعددی نیز، سلامت آنان را تهدید می کند. از طرف دیگر از خدمات بهداشتی درمانی کمتری بهره مند می گردند. در چنین شرایطی آگاهی، حمایت و عمل به عنوان اصلی ترین راهکارهای رفع بحران فوق می تواند جامعه مردان را نیز از حداقل مواهب سلامت بهره مند سازد. برگزاری مناسبت هفته ملی ” سلامت مردان ایران (سما) ” نیز فرصت مغتنمی است که لازم است از آن به بهترین وجه برای اطلاع رسانی و حساس سازی در خصوص اولویت های سلامت مردان به گروههای مختلف در خانواده و جامعه سود جست.

  در سال جاری با توجه به اهمیت نقش مولد مردان در دوره پنجره جمعیتی ” سلامت مردان در محیط کار” با تأکید بر آموزش پیشگیرانه در خصوص بیماریهای آنان از قبیل سرطانهای مردان، ترومای ناشی از حوادث، ناباروری مردان و … به عنوان موضوع اصلی هفته مذکور انتخاب شده تا سلامت جمعیت کثیر مردان شاغل کشور اعم از کارمندان، کارگران، صنوف و … در بخش صنعت، کشاورزی و خدمات در ارگانهای دولتی و غیردولتی را که ممکن است فرصت های کافی برای دسترسی به خدمات سلامت نداشته باشند، مد نظر قرار داده و مشارکت آنان را با همکاری همه جانبه دستگاهها، سازمانها و مراکز مختلف برای ارتقای سلامت جلب نماید. برای دستیابی به اهداف مهم فوق شعار :

” محیط کار سالم، کارکنان سالم”

انتخاب شده و روز شمار هفته ملی سلامت مردان ایران به شرح زیر اعلام می گردد:

پنج شنبه اول اسفند آموزش شاغلین در خصوص سرطانهای شایع مردان با تأکید بر سلامت پروستات از جوانی تا سالمندی
جمعه دوم اسفند پنجره جمعیتی / فرصت های شغلی و سیاستهای سلامت مردان
شنبه سوم اسفند شیوه زندگی سالم در محیط کار با تأکید بر حذف دخانیات و ارتقای فعالیت بدنی
یک شنبه چهارم اسفند سلامت روانی در محیط کار
دو شنبه پنجم اسفند علل شغلی ناباروری و سایر بیماریهای شغلی
سه شنبه ششم اسفند کنترل عوامل خطر ارگونومیک، بیولوژیک، شیمیایی و فیزیکی بیماری زا در محیط کار
چهار شنبه هفتم اسفند پیشگیری از حوادث شغلی و استانداردهای ایمنی کار

پیشگیری از سقط و پیامد های آن

سقط جنین به معنای پایان یافتن حاملگی چه به صورت خود به خودی وچه عمدی قبل از رسیدن جنین به تکامل کافی برای ادامه حیات است به طور قرار دادی ،سقط معمولا به عنوان پایان یافتن حاملگی تا قبل از هفته۲۲ بارداری است هنگامی که سقط بدون استفاده از عوامل طبی یا مکانیکی رخ می دهد به آن سقط خود بخودی ودر صورتی که با روش های جراحی باشد به آن سقط القایی یاعمدی گفته می شود .
عوامل موثر بر سقط خود به خودی جنین:

  • سن مادر ، کمبود ویتامین DوB ، اختلالات تیروئیدی، اضافه وزن ویا کمبود وزن،سیگار کشیدن، عفونت ها ،فیبروم رحمی بزرگ، بیماری های مزمن( بیماری های کلیوی و سندرم تخمدان پلی کیستیک……)داروها مثل بعضی از مسکن ها سوء مصرف مواد و ترومای فیزیکی( صدمات و ضربه)
    راههای مواجهه با سقط عمدی
  • افزایش بارداری برنامه ریزی شده یکی از مهمترین راه های کاهش سقط است.
  • افرادی که سقط را تجربه کرده اند،از لحاظ عاطفی و روانی ووضعیت ناخوشایندی را تجربه میکنند.
    یکی از مهمترین دلائلی که افراد به مشکلات عاطفی و روانی به دنبال سقط دچار می شوند ، احساس مشارکت در انجام یک گناه واز بین بردن یک نوزاد بیگناه است.
  • در ارائه خدمت به این افراد باید از هر نوع قضاوت پرهیز نمود و در مشاوره از الگوی حمایتی برای زوجین پیروی نمود باید به این زوج ها آموخت که بهترین راه برای پیشگیری از سقط عمدی داشتن بارداری های برنامه ریزی شده است و بهتر است که آنها ( زن و شوهر) با یک تصمیم مشترک ، خود را برای بارداری برنامه ریزی شده بعدی ودر اولین فرصت ممکن آماده نمایند.
  • زوج های خواهان سقط عمدی بدانند که یکی از زیبا ترین احساسات، احساس مادر /پدر شدن است . بررسی های داخل کشور نشان میدهد که بیش از ۸۰ درصد زوجینی که خواهان فرزند بوده اند به دلیل تجربه و تداوم احساس مادر / پدر بودن بارداری را بر نامه ریزی نموده اند زوجین باید از عوارضی که سقط جنین برای سلامت جسمی مادر و نیز سلامت روانی و اجتما عی پدر و مادر ایجاد خواهد کرد آگاه باشند .
    پیامد های سقط برای سلامت روانی :
    مشارکت در گناه و شرمساری : یکی از پیامد های که در خانم هایی که با انجام سقط عمدی مشاهده می شود احساس مشارکت در گناه و شر مساری از انجام این امر است
    کاهش کیفیت زندگی و روابط زنا شویی : بر اساس مطالعات انجام شده کاهش کیفیت زندگی و روابط زناشویی و جنسی در خانم هایی که سقط عمدی را تجربه نموده اند ودر مقایسه با خانم هایی که در چنین تجربه ای را ندارند بیشتر دیده شده است
    زوجین خواهان سقط عمدی باید بدانند که این مساله مخالف با دین مبین اسلام است و دین مبین اسلام جنین را معادل یک انسان کامل تلقی نموده است وبنا براین برای زندگی این جنین حرمت قایل است همچنین توصیه می شود که حتما بایک روحانی و عالم به امور مذهبی در این زمینه مشورت داشته باشد وراهنمایی لازم رادریافت نمایند .
    زوجین خواهان سقط عمدی باید بدانندکه در سقط احتمال موفق نبودن اقدام وجود دارد به همین دلیل احتمال بروز مشکلات بعدی برای فرزند آنها ممکن است وجود داشته باشد و به همین دلیل باید ازانجام سقط پرهیز نمایند.
    جمهوری اسلامی ایران نیز ، با توجه به اهمیت امر سلامت در دین مبین اسلام انجام سقط رادر موارد عقب افتادگی یا برخی از ناهنجار های ژنیتکی جنین و یا بیماری مادر که منجر به تهدید جانی وی باشد تا زمان و اوج روح چهار ماهگی مجازدانسته است. تهیه از: فریده صدری کارشناس بهداشت خانواده مرکز بهداشت شهرستان اشکذر

پرسش و پاسخ های خواندنی از ارتباط تغذیه با سرطان

سرطان از جمله بیماری هائی است که تغذیه صحیح در پیشگیری و درمان آن می تواند نقش داشته باشد. این پرسش و پاسخ ها خواندنی است:

آیا غذای خاصی به طور عمده باعث سرطان می شود؟

تا به حال غذای مشخصی که سرطان زا باشد، شناخته نشده است. اما بعضی مواد شیمیایی، آفت کش ها، سم ها و مــواد افـــزودنی و حتــی آلوده کننده هایی که به طور اتفاقی وارد غذاها می شوند، می توانند از دسته مواد سرطان زای قوی باشند. اداره دارو و غذا کنترل جدی این عوامل را اجباری کرده است.

بعضی متخصصان تخمین می زنند که رژیم غذایی می تواند در دست کم، یک سوم از کل موارد سرطان ها دخالت داشته باشند. به عنوان مثال، شیوع بالای سرطان های مری و معده در مناطقی که از غذاهای نمک سود شده، دودی (برنج و ماهی دودی و …. (، نیتراتی (سوسیس، کالباس) استفاده می کنند مشاهده می شود.

دریافت بالای نمک و نیترات و ترکیبات موجود در دود، از دسته عوامل خطر بروز این سرطان ها به شمــار می رود. چاقـــی، شیوه غلط زندگی، بی تحرکی، رژیم غذایی، فاقد سبزی ها، میوه ها و غلات کامل، ماهی و ماکیان در ایجاد و پیشرفت سرطان های سینه و روده نقش موثری دارند.

چه عواملی در ایجاد سرطان ها نقش دارند؟

استعداد ژنتیکی، عوامل محیطی مانند سیگار کشیدن، قرار گرفتن و در معرض دود سیگار، آلـــودگی هــوا، قرار گرفتـن در معــرض آفتاب شدید و اجزای آلوده کنده رژیم غذایی مانند آفت کش ها و سم ها، نگهدارنده ها، افزودنی ها و رژیم های غنی از چربی، گوشت قرمز، غذاهای فرآیند شده، رژیم های عاری از سبزی ها و میوه ها و شیوه غلط زندگی، بی تحرکی می توانند در ایجاد انواع سرطان ها نقش مهمی داشته باشند.

آیا رژیم غذایی می تواند در پیشگیری از سرطان ها نقش داشته باشند؟

برخی از مواد غذایی ممکن است حاوی مواد پیشگیری کننده از انواع سرطان ها باشند. اجزاء اساسی رژیم غذایی در پیشگیری از سرطان ها عبارتند از:

  1. آنتی اکسیدان ها: آنتی اکسیدان ها که در منابع مختلفی از غذاها یافت می شوند، می توانند در برابر سرطان ها اثر محافظتی داشته باشند. آنتی اکسیدان ها با کاهش رادیکال های آزاد در بدن، در پیشگیری از انواع سرطان ها نقش مهمی دارنــد. رادیکــال های آزاد یــک جزء شیمیایی بسیار فعال می باشد که حاوی یک یا تعدادی الکترون های جفت نشده می باشند که به طور طبیعی در سیستم تنفسی و اکسیداسیون و سیستم ایمنی بدن نقش مهمی دارند. اما فعالیــت بیش از حد، یا مقادیـــر بیش از اندازه آن ها می تواند به بدن آسیب برساند و بافت های مختلف بدن را تخریب نماید. آنتی اکسیدان ها به طور طبیعی از فعالیت بیش از حد آن ها جلوگیری کند.

  مواد آنتی اکسیدانی شامل: سلنیم، کاروتنوئیدها، ویتامین C، ویتامین E می باشند که مانع از آسیب سلول ها و بافت ها می شوند و می توانند از بروز تغییرات سلول های بدخیم جلوگیری نمایند.

  • فیبرها: رژیم غذایی غنی از فیبر در کاهش خطر سرطان ها به خصوص سرطان روده نقش دارد. رژیم های گیاهی کم کالری، پرفیبر، غنی از حبوبات، غلات کامل، سبزی ها و میوه ها، خطر بروز سرطان ها را کاهش می دهند. فیبرها، با افزایش سرعت انتقال مواد غذایی از روده بزرگ باعث می شوند، باکتری های روده فرصت کمتری برای تولید مواد سرطان زا از آن ها داشته باشند، همچنین دیواره روده برای مدت طولانی در معرض مواد سرطان زا قرار نگیرند. احتمال داده می شود که فیبر مواد غذایی، ترکیب شیمیایی مواد تولید شده توسط باکتری های روده را تغییر داده و خاصیت سرطان زایی آن ها را کاهش دهد. فیبرها ممکن است به عنوان ماده ضد سرطان زا با باقیمانده اسیدهای صفراوی که ممکن است در مقادیر زیاد سرطان زا باشند، ترکیب شده و اثر آن ها را خنثی نمایند. فیبرها ترکیباتی هستند که در دیواره سلول های گیاهان مثل سبزی ها، میوه ها، سبوس، غلات کامل، حبوبات، مغزها یافت می شوند. با دریافـت کافــی و متناسبــی از گروه غلات، میوه ها و سبزی ها می تواند از بروز بسیاری از سرطان ها پیشگیری کرد. توصیه می شود روزانه ۴۰۰ گرم یا ۵ بار در روز میوه ها و سبزی ها مصرف شوند.

۳-غذاهای گیاهی

– سبزی ها خانواده کلم و گل کلم حاوی ترکیبات غیر مغذی هستند که آنزیم های دارای توانایی تخریب مواد سرطان زا را فعال می کنند.

 –  پیاز سیر، تره خصوصا” هنگامی که خام خورده می شوند در کاهش خطر سرطان معده موثرند. مواد سولفوری موجود در این غذاها با آنزیم های موثر در بروز سرطان برخورد کرده و ساخت مواد سرطان زا را متوقف می نمایند.

–   هویج، گوجه فرنگی و مرکبات: این غذاها حاوی اسید فنولیک می باشند، و از سرطان کوکون با ممانعت از آزاد شدن مواد سرطان زا، پیشگیری می نمایند.

 – دانه های سویا و مشقات سویا: با ممانعت از عملکرد استروژن ها، از بروز سرطان سینه ممانعت می نمایند. استروژن یک نوع هورمون زنانه می باشد که مقادیر زیاد از حد آن باعث افزاش شانس ابتلا به سرطان سینه می شود.

–  توت فرنگی، تمشک، انگور و سیب: این مواد حاوی اسید الاگیگ هستندکه می توانند برخی رادیکال های آزاد خطرناک موجود در دود سیگار را خنثی نمایند.

 – پیاز، چای سبز، انگور، مرکبات: این مواد سرشار از ایروفلاونوئیدها هستند، که می توانند تغییرات بدخیم در سلول ها را متوقف کنند و مواد عامل سرطان را بلوک می کنند.

-غذاهای دریایی، روغن ماهی:‌این غذاها به علت داشتن اسیدهای چرب امگا ۳، سلنیم، روی، ویتامین E و … در پیشگیری از بسیاری از سرطان ها به خصوص سرطان سینه و روده نقش مهمی دارند.

–          چای سبز چینی: چای سبز به علت داشتن ترکیبات ضد سرطانی مثل پلی فنل ها در پیشگیری از سرطان ها نقش مهمی دارند. پلی فنل ها، ترکیبات آنتی اکسیدانی هستند که از تشکیل سلول های سرطانی و تومر و رشد آن ها ممانعت می نمایند. بسیاری از مواد غذایی حاوی پلی فنل ها هستند، اما چای سبـــز از آن جهت کـــه در پروسه تولید آن، پلی فنل ها حفظ می شود، اهمیت ویژه ای دارند.

آیا رژیم های پرچرب با سرطان ارتباطی دارند؟

دریافت مقادیر زیادی چربی باعث افزایش احتمال خطر سرطان روده، سینه و کلیه می شود. رژیم های پرچرب به خصوص با منشاء حیوانی مثل گوشت قرمز، تخم مرغ، محصولات لبنی با مقادیر بالایی چربی و کلسترول خطر بروز انواع سرطان ها را افزایش می دهند.

بسیاری از مطالعات نشان می دهند که دریافت بالای چربی به خصوص در زنان یائسه احتمال بروز سرطان سینه را افزایش می دهد. کاهش مصرف اسیدهای چرب اشباع مثل انواع غذاهای حیوانی، کره، لبنیات پرچرب، کله پاچه، امعاء و احشاء، گوشت های قرمز، خطر سرطان ها را کاهش می دهند. اما مصرف روغن ها با یک باند دوگانـــه مثل روغن زیتون خطر بروز بسیاری از سرطان ها به خصوص سرطان سینه را کاهش می دهند.

آیا چاقی باعث افزایش بروز سرطان ها می شود؟

بنابر مطالعات، ارتباط مثبتی بین شیوع بروز انواع سرطان ها و چاقی به خصوص در مورد سرطان سینه مشاهده شده است.

خطر مرگ و میر ناشی از تمام عوامل ذکر شده، افزایش می یابد.

آیا ورزش در پیشگیری از سرطان ها نقش دارند؟

عدم تحرک کافی و ورزش نیز یک عامل خطر برای انواع سرطان ها محسوب می شود. ورزش می تواند در پیشگیری از انواع سرطان ها به خصوص سرطان سینه، دستگاه تناسلی و کلیه اثر مطلوبی داشته باشد. ورزش با سرعت بخشیدن به انتقال مواد غذایی از روده، ممانعت از ترشح هورمون های جنسی و کاهش ذخایر سلول های چربی از سرطان ها پیشگیری می کنند (مقادیر زیاد هورمون های مردانه می توانند به ترکیبات سمی تبدیل شوند(.

آیا برای پیشگیری از سرطان، پرهیز غذایی لازم است؟

برای پیشگیری از انواع سرطان ها باید از خوردن گوشت های سوخته یا زغال شده و همچنین ماهی سوخته پرهیز کرد.

کباب کردن و پختن زیاده از حد این غذاها ترکیباتی می سازد که آروماتیک های هتروسیلیک آیین دار نامیده می شود که برخی از آن ها ممکن است سرطان زا باشند.

–  گوشت های قرمز مانند گوساله، بره و نیز فرآورده های گوشتی، چنانچه به صورت منظم و در حجم زیاد مصرف شوند ممکن است، خطر سرطان کلون، رکتوم، پانکراس، سینه، پروستات و کلیه ها را افزایش دهند. انجمن تحقیقات جهانی سرطانی، مصرف کمتر از ۸۰ گرم گوشت قرمز را در روز توصیه می کند.

 – گوشت های فرآیندی مثل سوسیس و کالباس که ترکیبات نیتراتی به عنوان نگهدارنده و رنگ دهنده به آن ها افزوده می شود، سرطان زا می باشند.

–  گوشت های دودی، ماهی، پنیر و سایر غذاهای دودی حاوی ترکیبات هیدروکربنات های آروماتیک پلی سیکلیک هستند که از سوختن چوب ساخته می شوند، این مواد می توانند تغییرات سرطانی را آغاز کنند، پس باید به طور متعادل مصرف شوند.

–   مصرف بالای غذاهای شور شامل محصولات مشخصا” نمک داری مثل چیپس، پفک، خیار شور و …. ممکن است باعث افزایش خطر سرطان معده می شوند.

–  مصرف تکه های چرب گوشت، کلوچــه، نــان های روغنــی، کیک ها، بیسکویت ها، کره، روغن های جامد، مارگارین، سس ها، و سایر روغن ها را باید محدودکرد مصرف بالای این غذاها خطر چاقی را افزایش می دهند و این امر شاید خطر سرطان سینه بعد از یائسگی و سرطان رحم و کلون را افزایش دهد.

 –  مصرف الکل، با سرطان های دهان، مری، حنجره و کبد، سینه، روده ارتباط دارد و باید از مصرف آن پرهیز کرد.

–  از غذاهایی که از تاریخ مصرفشان گذشته است و آن هائی که به نظر کپکی و بو گرفته می آیند و یا اینک خوب نگهداری نشده اند، پرهیز کنید.

چه توصیه های غذایی برای کاهش خطر بیماری های بدخیم پیشنهاد می شود؟

–  دریافت کافی مایعات                              

–  کاهش مصرف چربی

 – افزایش مصرف غذاهای دارای فیبر، مانند: نان های تهیه شده از دانه کامل و غلات سبوس دار، سبزی ها و میوه های تازه

–  مصرف روزانه انواع مختلف سبزی ها و میوه ها

–  اجتناب از مواد احتمالا” سرطان زا با محدود کردن مصرف غذاهایی که با نمک، دود یا نیتریت ها حفظ می شوند، مانند گوشت های نمک سود شده، ماهی دودی، انواع سوسیس، کالباس و ……

 – پرهیز از چاقی و حفظ وزن نرمال

–  طبخ صحیح غذاها وپرهیز از مصرف زیاد غذاهای سرخ شده و کبابی

–  رعایت ۵ اصل کفایت، تنوع و تعادل و میانه روی و کنترل کالری در انتخاب غذاهای روزانه

–  ورزش و تحرک کافی

دکتر زهرا عبداللهی،

مدیر کل  دفتر بهبود تغذیه جامعه، معاونت بهداشت

وزارت بهداشت ، درمان وآموزش پزشکی

چطور سرطان روده بزرگ را از خود دور کنیم؟

یکی از عوامل خطر ابتلا به سرطان کولورکتال، داشتن بیماری کرون است. با بیماری کرون دستگاه گوارش دچار التهاب می شود. این التهاب عمدتا قسمت پایین روده کوچک را تحت تاثیر قرار می دهد اما می تواند هر نقطه از دستگاه گوارش از جمله روده بزرگ را نیز متاثر کند. همین التهاب خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش می دهد.

به گزارش آوای سلامت به نقل ازeverydayhealthبه افرادی که بیش از هشت سال است دچار بیماری کرون هستند، توصیه می شود هر یک یا دو سال تحت آزمایش کولونوسکوپی قرار گیرند. در طول کولونوسکوپی، پزشک با استفاده از یک اسکوپ انعطاف پذیر و دوربین به دقت دیواره روده بزرگ را مشاهده می کند تا پولیپ های مشکوک شناسایی شوند.

در اینجا راه هایی برای کمک به پیشگیری از سرطان کولون یا بیماری کرون پیشنهاد شده است:

غذاهای ضد التهاب بخورید: شواهد علمی کمی در مورد نقش رژیم غذایی ضد التهاب بر بیماری کرون وجود دارد اما یک مطالعه کوچک نشان داده کسانی که از این غذاها استفاده می کنند، دچار علائم کمتری از جمله حرکات روده می شوند. اسیدهای چرب امگا ۳ از ضد التهاب های بسیار قوی هستند که در ماهی های چرب آب های سرد، گردو، دانه ی بذر کتان، روغن کلزا(کانولا) دانه های تخم کدو تنبل وجود دارد و افزودن امگا ۳ به غذاها و مکمل ها منجر به کاهش التهاب می شود ولی قبل از شروع مقادیر درمانی آن حتما با پزشک یا کارشناس تغذیه مشورت کنید.

اجتناب از غذاهای محرک: اجتناب از این غذاها، علائم کرون را التیام می بخشد. غذاهای محرک از فردی به فرد دیگر متفاوت است اما شایع ترین این غذاها عبارتند از غذاهای سرخ شده، غذاهای چرب، نوشابه های گازدار، ادویه جات و ترشی جات، آجیل و دانه ها بعلاوه سبزیجات خام.

ورزش منظم داشته باشید: یک مطالعه در نوامبر ۲۰۱۳ که نتایج آن در مجله پزشکی بریتانیا به چاپ رسید، نشان داد زنانی که از لحاظ جسمی فعال هستند، کمتر در معرض خطر ابتلا به بیماری کرون قرار دارند. انجمن سرطان آمریکا همچنین اعلام کرده که ورزش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را کاهش می دهد.

در مورد سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان کولورکتال یا بیماری کرون با پزشک صحبت کنید: اگر هر کدام از بستگان نزدیک شما به این بیماری ها مبتلا بودند، شما در معرض خطر هستید، پس با پزشک خود در مورد روش های غربالگری و پیشگیری از این بیماری ها باید مشورت کنید.

سیگار نکشید: سیگار خود علائم بیماری کرون را بدتر می کند و فرد را در معرض خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ قرار می دهد. محققان بر این باورند که سیگار با توانایی روده ها برای مبارزه با بیماری ها تداخل دارد. سیگار کشیدن منجر به ایجاد التهاب در بدن می شود. همین التهاب منجر به رشد سلولهای غیر طبیعی و در نهایت ابتلا به سرطان می گردد.

احیای غذاهای سنتی در پیشگیری از بیماری ها موثر است

امنیت تغذیه ای، دسترسی فیزیکی و اقتصادی تمام افراد در همه اوقات به غذای سالم و کافی است که به شیوه های قابل قبول اجتماعی و فرهنگی بدست آمده و تمامی سلول های بدن از مواد مغذی کافی بهره مند شوند.

کارشناس مسئول واحد بهبود تغذیه مرکز بهداشت استان خوزستان در گفتگو با خبرنگار وب دا گفت: در اجلاس جهانی غذا در سال ۱۹۹۶ میلادی اکثر کشورها از جمله جمهوری اسلامی ایران متعهد به کاهش میزان گرسنگی به میزان ۵۰% تا سال ۲۰۱۵ شدند. در کشور ما نیز از سال ۱۳۸۶ فعالیت هایی در جهت تعیین وضعیت امنیت غذایی در استان های مختلف صورت گرفته است که راه اندازی و به کارگیری سامانه ملی پایش امنیت غذا و تغذیه، همچنین تدوین اولین نقشه ناامنی غذایی از مهمترین گام های اجرایی در این زمینه است.

مهنوش صاحبدل در ادامه گفت: این نقشه با توجه به زیرساخت های کشاورزی، اقلیمی، اقتصادی، اجتماعی، بهداشتی و تغذیه ای از آمارها و شاخص های گوناگون ارائه شده توسط مرکز آمار ایران، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت بهداشت ، انستیتو تحقیقات تغذیه و دیگر سازمان ها طی سال های ۷۸ تا ۸۷ تهیه شده است.

مهنوش صاحبدل در ادامه گفت: این نقشه با توجه به زیرساخت های کشاورزی، اقلیمی، اقتصادی، اجتماعی، بهداشتی و تغذیه ای از آمارها و شاخص های گوناگون ارائه شده توسط مرکز آمار ایران، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت بهداشت ، انستیتو تحقیقات تغذیه و دیگر سازمان ها طی سال های ۷۸ تا ۸۷ تهیه شده است.

وی ادامه داد: بر این اساس هر یک از استان های کشور در یکی از شش طبقه وضعیت امنیت غذایی و تغذیه ای شامل بسیار امن غذایی، امن غذایی، نسبتاً امن غذایی، نسبتاً نا امن غذایی، نا امن غذایی و بسیار نا امن غذایی قرار گرفتند.

کارشناس مسئول واحد بهبود تغذیه مرکز بهداشت استان خوزستان افزود: فرد با مصرف این نوع از مواد غذایی ناسالم به ظاهر سیر می شود ولی در واقع از نظر سلولی هیچ یک از مواد مغذی مورد نیاز را بدست نیاورده است و فقط هر روز چاق و چاق تر می شود و شرایط ابتلا به انواع بیماریها مثل سرطان، دیابت، چربی خون بالا و فشار خون بالا افزایش می یابد.

صاحبدل با بیان اینکه تخم مرغ از بهترین منابع پروتئین است، ادامه داد : تخم مرغ یکی از مناسب ترین مواد غذایی منبع پروتئین از نظر کیفیت و قیمت است و مصرف روزانه یک عدد از آن برای افراد سالم مجاز است. باید سعی شود کودکان به جای مصرف برخی مواد غذایی مضر مانند سمبوسه و پیتزا، غذاهای خانگی با ارزش غذایی بالاتر و قیمت مناسبتر مانند انواع کوکو ها را استفاده کنند.

وی ضمن بیان اهمیت احیاء غذاهای سنتی خاطر نشان کرد: حبوبات از بهترین منابع فیبر غذایی بوده و در پیشگیری و کنترل بیماری هایی مثل دیابت، فشارخون بالا، چربی خون بالا و بیماری های گوارشی مؤثر هستند. همچنین حبوبات از منابع خوب مواد معدنی مثل روی و مس هستند. مصرف حبوبات به همراه غلات از نظر پروتئینی بسیار با ارزش بوده و جانشین خوبی برای غذاهای گوشتی می باشد و به همین علت احیاء غذاهای سنتی مثل عدسی، خوراک لوبیا و انواع پلوها مثل ماش پلو، لوبیا پلو بسیار حائز اهمیت است.

صاحبدل در پایان گفت: شیر و لبنیات نیز جزء منابع مهم پروتئین بوده و در رشد استخوان های بدن و سلامت آنها در سنین مختلف نقش بسیار مهمی دارند.

با چه مواد غذایی در مقابل آلودگی هوا بدنمان را محافظت کنیم؟

مواد آلوده کننده هوا شامل مونوکسید کربن ، دی اکسید گوگرد ، اکسیدهای نیتروژن دار ،هیدروکربن‌های سوخته نشده ،ذرات ریز معلق ،برمید سرب ،سایر ترکیبات سربی و… می باشد.

ازجمله گروههای در معرض خطر در آلودگی هوا:کودکان ، سالمندان ، مادران باردار و مبتلایان به بیماری های قلبی ، ریوی است که بیشتر از افراد دیگر آسیب می‌بینند و باید امکانات لازم برای حفظ سلامت آنها مهیا گردد. بنابراین لازم است برای مقابله با آلودگی ها و حفظ سلامت اعضای خانواده با برخی از موارد تغذیه ای آشنا شویم.

آلاینده های موجود در هوا با حمله به سلولهای بدن عوارض نامطلوبی را به جا می گذارند.در حالت عادی ، سیستم دفاعی بدن ، سلولها را از کلیه آسیب های بیرونی محافظت می کند. اما عوامل مخرب محیطی مثل اشعه ماوراء بنفش، الکل و آلودگی های محیط باعث می شوند بدن نتواند مبارزه کند در نتیجه ساختمان و عمل سلول های بدن توسط مخربها یی نظیر رادیکال های آزاد تخریب می شود .در مقابل آنتی اکسیدان ها مولکول هایی هستند که جلوی عمل رادیکال های آزاد را گرفته و مانع از تخریب سلول های حیاتی بدن می شوند. مصرف بیشتر آنتی اکسیدان ها زمینه ای را فراهم می کنند که بدن به راحتی رادیکال های آزاد مضر را از بین ببرد . منابع غذایی آنتی اکسیدانی عبارتند از: ویتامین های C , E  ،کاروتنوئیدها، ، سلنیوم و پلی فنول ها .

ویتامین:E

عملکرد عمده ویتامین E نقش آنتی اکسیدانی آن است.این ویتامین نسبت به شرایط طبخ مقاومت بیشتری دارند روغن ها (غنی ترین) منبع این ویتامین اند که با پختن از بین نمی روند ولی با سرخ کردن تخریب می شوند.

 منابع آن روغن سویا ، روغن آفتابگردان ، جوانه گندم و سایر روغن های گیاهی است بنابراین سعی شود در طبخ و فرآوری غذاها حتما” از انواع روغنهای خوراکی گیاهی استفاده شود ضمن معرفی روغن ماهی، روغن زیتون و انواع مغزها به عنوان منابع خوب این ویتامین ولی نباید بیش از نیاز مصرف شوند زیرا در صورت مصرف بیش از حد نیاز با تولید انرژی می توانند منجر به اضافه وزن یا چاقی می شوند.

ویتامین C :

عملکرد آن به دلیل وجود آنتی اکسیدان،  افزایش مقاومت به عفونت ها وافزایش جذب آهن است.این ویتامین در سبزی ها و میوهای تازه موجود است . نسبت  به حرارت ، نور ومحیط قلیایی  بسیار حساس است ؛ مثلاً با افزودن جوش شیرین به غذا، ویتامین موجود در غذا غیر فعال می شود

مهم ترین منابع ویتامین Cعبارتتد از : مرکبات، فلفل سبز،کلم بروکلی , گل کلم ، کلم برگ ،گوجه فرنگی ، سبزیجات برگی شکل سبز ( سبزی خوردن) ، اسفناج ، کیوی  ، طالبی  ، توت فرنگی و سیب زمینی و از این رو بهتر است میوه ها و سبزی ها برای حفظ ویتامینهای موجود در آنها تا حد امکان به صورت خام و تازه مصرف شوند.

بنابراین باید در برنامه روزانه حتما” از تمامی سبزی ها و میوه های فصل مصرف شودو برای کلیه افراد خانواده تاکید بر مصرف سبزی و میوه به شکل تازه  درشرایط آلودگی می باشد.

 توصیه می شود روزانه از گروه سبزی ها ۳ تا ۵ واحدو گروه میوه ها روزانه ۲تا ۴ واحد استفاده شود.

 هر واحد میوه برابر است با: یک عدد میوه متوسط یا نصف لیوان آب میوه تازه یا یک چهارم میوه خشک .

 هرواحد سبزی برابر است با: یک لیوان سبزی برگی (سبزی خوردن یا کاهو) یا نصف لیوان سبزی پخته یا خردشده ، یایک عدد گوجه فرنگی یا پیاز متوسط

بتاکاروتن :

بتاکاروتن یکی از کاروتنوئیدهای مهم وپیش ساز ویتامین A است. که در بدن تبدیل به ویتامین A می شود .سبزی ها و میوه های سبز، زرد و نارنجی مانند هویج ، کدو حلوایی ، کلم بروکلی، اسفناج، گوجه فرنگی ، انواع کلم مثل کلم بروکلی ، طالبی ، هلو و زردآلو  ،موز از منابع خوب بتاکاروتن هستند .نقش ویتامین A علاوه بر عملکرد عمده آن بر بینایی،پو ست بر  تقویت سیستم ایمنی نیز نقش دارد بنابراین در شرایط آلودگی باید در برنامه غذایی خانوار از انواع سیزی ها و میوه های رنگی گنجانده شود.

پکتین:

ماده ای مفید که سرب را به طور کامل از بدن دفع می کند .منابع غنی آن در سیب است. سایر منابع غنی از پکتین عبارتند از : مرکبات( پرتقال ،نارنگی ، لیمو و گریپ فروت )،توت فرنگی ، هویج و غلات سبوس دار. مصرف روزانه میوه ها ی حاوی پکتین  برای کاهش خطرات آلودگی هوا مناسب است .بنابراین توصیه به مصرف حداقل یک سیب در طول روز است.

 سلنیوم:

برای عملکرد آنزیمهایی در بدن که بتواند با شرایط بد محیطی و آسیب رسان به سلولهای بدن مقابله کند دریافت سلنیم ضروری است.که این ماده مغذی را می توان از طریق  منابع غذایی آن  )ماهی  ، گوشت قرمز، غلات، حبوبات ، تخم مرغ  ، مرغ و سیر)با تنظیم یک برنامه غذایی سالم دریافت نمود.

روی:

ریزمغذی روی از مواد موثردر تقویت سیستم ایمنی بدن است. انواع گوشت و غلات به خصوص غلات سبوس دار منابع سرشار از روی هستند. مصرف انواع فراورده‌های دریایی، نخود سبز، عدس و جوانه گندم به دلیل این که  ازمنابع خوب ریزمغذی روی هستند ، توصیه می‌شود.

منیزیم:

 منیزیم در هوای آلوده موجب کاهش جذب فلزات سنگین  مانندکادمیوم شده و دفع سرب را بالا می‌برد و از این طریق زمان تماس این ترکیبات زیان بار را در بدن به حداقل می رساند و بنابراین مصرف انواع سبزی ها با رنگ سبز تیره  که از این ماده مغذی غنی هستند، به همه افراد توصیه می شود. منابع غذایی خوب منیزیم عبارتند از :انجیر، لیمو، گریپ فروت، ذرت زرد، بادام، گردو، پسته، مغزها، آجیل ، سبزیجات برگی شکل مثل کلم ، اسفناج ،جعفری،کاهو ، برگ چغندر ، غلات سبوس دارو حبوبات مثل لوبیا و سویا و… است.

ماهی

مصرف ماهی‌های روغنی که سرشار از اسیدهای چرب امگا۳ هستند می تواند در کاهش تنگی نفس و اثرات زیان بار ترکیبات التهاب آور مفید باشد .توصیه : از سرخ کردن ماهی اجتناب کنید و آن را در صورت امکان بخار پز،آب پز ویا تنوری مصرف کنید. افزودن انواع چاشنی‌ها ( آب لیمو ،آب نارنج ،..) به ماهی بخارپزوتنوری ویا آب پز موجب بهبود طعم ومزه  آن می شود.

شامل ویتامین هایی از جمله  ویتامین  E ، ویتامین B، ویتامین ,A ویتامین C، کلسیم، آهن، اسید فولیک و ریبو فلاوین است و به دلیل داشتن مقدار قابل توجهی آنتی اکسیدان تاثیر زیادی بر سیستم ایمنی دارد ، با تقویت سیستم ایمنی ، بدن در مقابل بیماری های مختلف به ویژه بیماری های فصلی مانند سرماخوردگی و آنفلوآنزا در زمستان، اسهال و استفراغ در فصل تابستان و حساسیت های فصل پاییز و الودگی ها مقاوم می شود. نوشیدن آن باعث آرامش و رفع التهاب و حساسیت دستگاه تنفس (بافت های آسیب دیده) می شود تئوفیلین موجود در چای سبز در حکم داروی مخدری است که باعث آرامش و رفع التهاب و حساسیت دستگاه تنفس (بافت های آسیب دیده) می شود.  البته باید توجه داشت نوشیدن چای سبز به طور متعادل مفید است ولی خوردن بیش از حد آن می تواند ضررداشته باشد.

شیر و لبنیات:

مصرف روزانه شیر ومواد لبنی به مقدار کافی، عوارض ناشی از آلودگی هوا را بر دستگاه گوارش به دلایل زیرکاهش می دهد .

۱٫ زیرا شیر به دلیل دارا بودن فسفر، منیزم و کلسیم، خنثی کننده سموم است .

۲٫ شیر،  دفع ادرار و مدفوع و مواد آلاینده را تنظیم می کنند. هر وقت میزان باکتری های مفید بر اثر ورود سرب و مواد آلاینده به بدن کم شود، عمل دفع هم با مشکل مواجه می شود و این مواد در بدن باقی می مانند. شیرهای غنی شده با باکتری های به نام پروبیوتیک ، سطح باکتری های مفید را در روده انسان تعادل می بخشد.

۳٫ کلسیم موجود در شیر ،منجر به کاهش  جذب سرب و همه فلزات سنگین موجود در هوای آلوده می گردد  .توصیه می گردد در شرایط آلودگی هوا از شیر کم چرب استفاده شودزیرا دریافت اسیدهای چرب اشباع موجود در فراورده‌های لبنی پرچرب می‌تواند در کاهش کارایی سیستم ایمنی دخالت کرده و موجب گسترش بیماری‌های ریوی در هوای آلوده شود.

 توصیه می گردد روزانه حداقل دو لیوان شیرمصرف شود.

توصیه های کلی برای داشتن برنامه غذایی مناسب که زیان های آلودگی هوا را به حداقل برساند:

·  حداقل ۴۰۰ گرم سبزی و میوه تازه در طی روز باید مصرف شود.

·  سبزی ها را بیشتر بصورت تازه و خام مصرف کنید چون ویتامین های آن بخصوص ویتامین C  بیشتر حفظ می شود.

·  روزانه از شیر ومواد لبنی کم چرب مثل ماست وپنیر کم چرب به مقدارکافی مصرف کنید.

·  حداقل ۲ باردرهفته ماهی مصرف کنید.

·  تهیه یک بسته غذایی به عنوان  میان وعده سالم برای کودکان مهد کودک ها، پیش دبستانی و سنین مدرسه که شامل  یک عدد میوه ترجیحا” سیب یا مرکبات، یک پاکت ۲۰۰ سی سی شیرو یک بسته ۵۰ گرمی از انواع مغزها باشد.

تهیه و تنظیم: فرزانه صادقی – سپیده دولتی – کارشناسان دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت

در زمان ابتلا به آنفولانزا چه مواد غذایی مصرف کنیم؟

هر سال با شروع فصل سرما آنفولانزا در نقاط مختلف دنیا شیوع پیدا می کند . آنفلوانزای فصلی با شروع ناگهانی تب ، سرفه (معمولاً خشک) ، سردرد ، درد عضلانی و مفاصل ، ضعف شدید (احساس ناخوشایند) ، گلو درد و آبریزش بینی مشخص می شود. سرفه شدید است و می تواند ۲ یا بیشتر از ۲ هفته طول بکشد. در  بیشتر افراد تب و علائم دیگر  طی یک هفته بهبود می یابند بدون اینکه نیاز به مراقبت پزشکی داشته باشند. اما آنفلوانزا می تواند باعث بیماری شدید یا مرگ بخصوص در افراد در معرض خطر شود.

مؤثرترین راه پیشگیری از این  بیماری واکسیناسیون است. واکسن های ایمن و موثر در دسترس هستند و بیش از ۶۰ سال است که مورد استفاده قرار می گیرند. مصونیت واکسیناسیون به مرور زمان از بین می رود ، بنابراین واکسیناسیون سالانه برای محافظت در برابر آنفولانزا توصیه می شود.

حال اگرمبتلا به این بیماری شدید حتما موارد زیر را رعایت کنید:

در خانه بمانید و استراحت کنید.

از دست دادن و روبوسی و تماس با دیگران  خودداری کنید.

مرتب  دست های خود را با آب و صابون بشویید .

در زمان ابتلا به آنفولانزا از میوه  و سبزیجات که منبع غنی ویتامین C  مانند انواع مرکبات ، سبزیجات رنگ زرد و نارنجی همچون کدو حلوایی ، هویج ، شلغم ، لبو و انواع کلم مثل کلم بروکلی  مصرف کنید.

مایعات گرم همچون چای به خصوص چای سبز به خاطر آنتی اکسیدانی های موجود  و دم کرده پونه و آویشن مصرف کنید.

حتما در این دوران از سوپ مرغ به همراه سبزیجات فراوان استفاده کنید.

تهیه و تنظیم: سپیده دولتی – کارشناس دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت