آموزشی

هفته مبارزه با مواد مخدر گرامی باد

نحوه رفتار والدین با نوجوانان بی هدف و سردرگم

وقتی والدین مشکلات دوران نوجوانی را درک کنند، این کار باعث می‌شود، نوجوان شما در کنارتان احساس راحتی و آرامش کند. چراکه می‌بیند کسانی به فکر او هستند دوران نوجوانی برای خیلی از افراد بسیار سخت و پرتنش است چراکه گویی نوجوان سرگشته و حیران است و نمی‌داند که باید چه‌کار بکند؟ اصلاً از کجا شروع کند؟ هدفش از این زندگی چیست؟ چرا برخی از کارها را باید بکند؟ چرا باید فرمان‌بردار خانواده باشد؟ اصلاً این فرمان‌برداری برای چیست؟ و همه این سؤالات و سرگشتگی‌ها باعث بروز رفتارهایی می‌شود که موردپسند خانواده نیست و چالش‌های جدی در خانواده ایجاد می‌کند ضمن اینکه همین چالش‌ها دور باطلی در خانواده ایجاد کرده و نوجوان بیش‌ازپیش از خانواده فاصله می‌گیرد

توجه کنید نگرانی اطرافیان خیلی ارزشمند است اما خود پدر و مادر مؤثرترین افراد در این راستا هستند و تلاش‌های فردی را خودشان باید انجام دهند برای مثال والدین باید کتاب‌هایی که در مورد نوجوانان نوشته‌شده را مطالعه کنند.

آن‌ها باید بدانند که در سن بلوغ چه اتفاقاتی می‌افتد. هرگز با کلمات تحریک‌آمیز آن‌ها را مورد خطاب قرار ندهند. چراکه نوجوانان بسیار حساس هستند و ممکن است چنین برخوردهایی باعث شود از والدین بیشتر فاصله بگیرند.

مادرها می‌توانند با دختران خود در مورد مشکلاتی که معمولاً در سن بلوغ با آن روبه‌رو می‌شوند، صحبت کنند و همچنین پدرها با پسران خود درباره مشکلات دوران بلوغ که معمولاً هر پسری با آن روبرو می‌شود، صحبت کنند.

همدلی کردن با نوجوانان

وقتی والدین مشکلات دوران نوجوانی را درک کنند، این کار باعث می‌شود، نوجوان شما در کنارتان احساس راحتی و آرامش کند.

چراکه می‌بیند کسانی به فکر او هستند. حتماً لازم نیست خودتان را با آن‌ها و مشکلاتشان درگیر کنید. درک کردن رفتارشان می‌تواند کمک بزرگی باشد تا رابطه والدین با نوجوانان مستحکم‌تر شود

در برخورد با نوجوانان بیشتر دقت کنید سعی نکنید با هر کاری که از او سر می‌زند، برخورد کنید سعی کنید در مورد انجام کارهای پرخطری چون سیگار کشیدن و تغییرات دائمی ظاهری‌شان طوری با آن‌ها برخورد داشته باشید تا تغییر ظاهری و زودگذر که مختص همین سنین است، به‌مرورزمان برطرف شود.

جدی بودن در رابطه با برخی رفتارها به نوجوانان می‌فهماند که نمی‌توانند دست به هر کاری بزنند و تجربه برخی کارها ممکن است، مجازات بسیار سختی برایشان در برداشته باشد

نجات دادن نوجوانان از دام اعتیاد بسیار حیاتی است. والدین باید در برخورد با چنین مواردی کاملاً کارشناسانه و حرفه‌ای عمل کنند و لذا در این دست موقعیت‌ها مراجعه حضوری والدین نزد یک روان‌شناس متبحر الزامی است.

انتظارات خود را تنظیم کنید نوجوانان ممکن است، از انتظاراتی که والدینشان از آن‌ها انتظار دارند، ناراحت شوند.

نوجوانان معمولاً می‌دانند که والدین از آن‌ها انتظار دارند تا نمرات خوب بگیرند و رفتار قابل‌قبول داشته باشند و همچنین مقررات خانه را به‌خوبی اجرا کنند. معمولاً نوجوانان از این انتظارهای والدین باخبرند.

لزومی ندارد که پدر و مادرها بیش‌ازحد روی یک موضوع خاص تمرکز کنند، چراکه ممکن است، نتیجه عکس داشته باشد.

در ضمن اگر شما از نوجوان خود انتظارات خاصی نداشته باشید، آن‌ها پیش خودشان فکر می‌کنند که برای شما اهمیتی ندارند و این برداشت ممکن است رابطه بین والدین و نوجوانان را تیره‌ وتار کند

در مورد دوستان نوجوان حساس باشید ازآنجایی‌که اکثر نوجوانان بیشترین الگوبرداری‌های خود را از روی دوستان خود می‌کنند.

والدین باید در مورد دوستان نوجوان خود حساس باشند، چراکه اگر دوست فرزند شما مشکل اخلاقی داشته باشد، به‌راحتی می‌تواند فرزندتان را گمراه کند، چراکه نوجوانان تبعیت بی‌چون و چرایی از دوستان خوددارند.

سعی کنید، قبل از آنکه رابطه دوستی فرزند شما با یک هم سن سال خلاف‌کار و مشکوک محکم شود، این رابطه را قطع کنید

فقط دوستان سیگاری و یا الکلی خطرناک نیستند، در برخی از موارد کسانی که سرکش و قلدر نیز هستند، می‌توانند الگوی بسیار نامناسبی برای فرزند شما باشند.

شناختن دوست نوجوان باعث می‌شود، تسلط بیشتر و غیر محسوس‌تری روی آن‌ها داشته باشید.

رعایت حریم خصوصی:

برای نوجوانان خود حریم خصوصی قائل شوید. این بدان معنی نیست که آن‌ها را به حال خودشان رها کنید. یک پدر و مادر نمونه در هر شرایطی به‌طور محسوس و نامحسوس آمار کارهای فرزندشان را دارند.

البته قائل شدن حریم خصوصی بدان معنی نیست که در ۲۴ ساعت شبانه‌روز آن‌ها را در حال خودشان رها کنید. با وضع قانون به‌طور مثال حاضر شدن سر میز نهار و یا شام و هم‌چنین حضور در جلسات درون خانوادگی باعث شوید تا آن‌ها بیش‌ازحد در اتاقشان به سر نبرند.

مسابقه مرگ ممنوع به مناسبت هفته مبارزه با مواد مخدر

اداره تبلیغات اسلامی شهرستان اشکذر با همکاری فرمانداری شهرستان اشکذر و اداره بهزیستی شهرستان اشکذر، اقدام به برگزاری مسابقه به مناسبت هفته مبارزه با مواد مخدر نموده است.
مهلت پاسخ دهی ۱۴ تیر ماه می باشد.
پاسخ سوالات مسابقه در کتاب مهارت های زندگی می باشد که به صورت pdf قابل مشاهده است.
روی لینک زیر کلیک کنید.
http://s13.picofile.com/file/8400883126/null.pdf.html

مقاله هفته مبارزه با مواد مخدر

بیش از چند سده هست که جوامع بشری در پی مبارزه با پدیده ای هستند که کاشته و پرداخته دست خود است و تا به امروز نه تنها راهی برای نابودی و یا حتی کنترل آن نداشته بلکه هزینه های سنگین بسیاری هم در این راه کرده اند گرچه این پدیده در ابتدای امر ابزاری بود برای رفع آلم بشری اما پس از مرور زمان خود به درد و آلمی عالم گیر تبدیل شد .

این پدیده دیر ظهور چیزی نیست به جز اعتیاد به مخدر ها اعتیاد یک بیماری اجتماعی است که عوارض جسمی و روانی دارد و تا زمانی که به علل گرایش بیمار توجه نشود، درمان جسمی و روانی فقط برای مدتی نتیجه بخش خواهد بود و فرد معتاد دوباره گرفتار مواد اعتیاد آور می گردد.

اعتیاد به مواد مخدر یکی از مهمترین مشکلات اجتماعی، اقتصادی و بهداشتی است که عوارض ناشی از آن تهدیدی جدی برای جامعه بشری محسوب شده و موجب رکود اجتماعی در زمینه های مختلف می گردد همچنین ویرانگری های حاصل از آن زمینه ساز سقوط بسیاری از ارزش ها و هنجارهای فرهنگی و اخلاقی شده و بدین ترتیب سلامت جامعه را به طور جدی به مخاطره می اندازد .

متاسفانه مصرف مواد مخدر در سنین پایین در بین جوانان و نوجوانان مشاهده می شود و نوجوانان و جوانان بیشتر در معرض خطر و آسیب هستند که این امر به یک معظل بزرگ تبدیل شده و فاجعه برای جامعه است .

به همین دلیل پیشگیری و آگاهسازی و آشنایی جوانان با پدیده شوم اعتیاد و همچنین آگاهی بخشی به خانواده در برخورد با نوجوانان و جوانان در خصوص مقابله با گرایش به مواد مخدر از اهمیت بالایی برخوردار است و این اهمیت به دلیل تاثیرات و مضرات آن در سطح جامعه و شیوع آن در بین اقشار مختلف جامعه می باشد .

در جهت پیشگیری از این معظل باید خانواده و جامعه را نسبت به امر پیشگیری و مبارزه با مواد مخدر که یکی از مشکلات اساسی در جامعه است مشارکت کنند و حضورشان در ریشه کن نمودن این مشکل لازم است خانواده و والدین به عنوان نخستین نهاد اجتماعی تاثیر بسزایی بر رشد و تکامل شخصیت فرزندان دارند و تحکیم روابط خانوادگی مانع از اعتیاد در فرزندان می شود و آموزش خانواده ها در مورد روش های پیشگیری از اعتیاد ضروری می باشد .

اجتماعی کردن مبارزه با مواد مخدر نیز یک ضرورت است چرا که این مواد پایه های خانواده، جامعه،شهرستان و کشور را از بین می برد.

در پایان برنامه ریزی جدی دستگاه های مرتبط در خصوص اعتیاد که با برنامه ریزی های کوتاه مدت،میان مدت و بلند مدت ضمن آگاه سازی جامعه نسبت به مبارزه با این پدیده شوم می توانند اقدامات موثر انجام دهند ضروری می باشد .
رمز سلامتی در قرار دادن اندکی هیجان به جای آسایش است .

دعوت دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت از شهروندان برای شرکت در بسیج جهانی شیر

دعوت دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت از شهروندان برای شرکت در بسیج جهانی شیر

قریب به بیست سال است که اول ماه ژوئن میلادی مصادف با ۱۲ خرداد به پیشنهاد سازمان جهانی خاروبار (FAO) و با اعلام سازمان ملل متحد به عنوان روز جهانی شیر جشن گرفته می شود.در سال گذشته بیش از ۶۰ کشور در این جشن جهانی شرکت کرده بودند و بیش از  400 برنامه مختلف در این روز برگزار کرده اند.این در شرایطی است که ایران یکی از پیشروترین کشورها در برنامه های ترویجی مصرف شیر به عنوان غذای کامل و متضمن سلامت جامعه بخصوص در اجرای برنامه شیر مدرسه بوده است.

جشن روز جهانی شیر در سال ۲۰۲۰ در حالی برگزار خواهد شد که ایران برای اولین بار به بسیج جهانی شیر پیوسته است. شیوع ویروس کرونا و فقدان فرصت مناسب برای بزرگداشت این روز در سطح مورد انتظار و اجرای برنامه ها و رویدادهای فیزیکی و حضوری ناشی از محدودیت های ناشی از فاصله گذاری اجتماعی، دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت را بر آن داشت تا این روز را در فضای مجازی با گسترش فرهنگ مصرف شیر و محصولات شیری همچون ماست، کشک کم نمک، پنیر و دوغ کم نمک و دعوت از خانواده های ایرانی برای حضور در این جشن، گرامی بدارد.

شعار ایران در این بسیج آموزشی، «شیر سالم بنوش؛ با کرونا بجنگ» می باشد.

دفتر بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت در وزارت بهداشت درمان و اموزش پزشکی طی دهه گذشته با برگزاری بسیج های اموزش همگانی تغذیه سالم و جشنواره های شیر و سلامت همواره در ارتقای فرهنگ و دانش تغذیه ای جامعه پیشگام بوده و حفظ و تداوم این برنامه ها و سیاستهای افزایش دسترسی به شیر و  تضمین امنیت غذایی جامعه در سیاستهای اجرایی خود همواره مدنظر دارد. امسال نیز امید می رود جامعه ایرانی با مصرف شیر و انواع محصولات لبنی به میزان لازم و کافی، سلامت خود را با تقویت سیستم ایمنی بدن در پیشگیری و مقابله با ویروس کرونا تضمین نمایند. مصرف این محصول مغذی بعنوان یک غذای کامل در همه گروههای سنی بویژه کودکان و نوجوانان، مادران باردار و سالمندان و همچنین بیماران مبتلا به دیابت، فشار خون بالا و سرطان توصیه می شود. 

متاسفانه سرانه مصرف شیر طی سالهای گذشته بعلل مختلف کاهش یافته و از استانداردهای جهانی بیش از پیش فاصله گرفته است و همین امر می تواند زمینه ساز شیوع بیماریهایی همچون فشار خون بالا، سرطان، پوکی استخوان و حتی شکستگی های متعدد استخوانی شود. همچنین کاهش مصرف شیر در جامعه می تواند منجر به کوتاهی قد نسل جدید نیز شود. 

لذا دفتر بهبود تغذیه جامعه که همواره دغدغه اصلاح الگوی مصرف و از جمله سرانه مصرف شیر و لبنیات را در خانوارهای ایرانی دارد، از کلیه هم وطنان برای  شرکت در این عزم عمومی همگام با بسیج دنیا با توجه بیشتر به این محصول با ارزش خدادادی دعوت می نماید. جهت دسترسی به مطالبی در خصوص خواص شیر و لبنیات می توانید در قسمت کتابخانه دیجیتال این سایت وارد شوید.

همچنین سایت انجمن لبنی ایران برنامه های سرگرم کننده ای در سایت خود به نشانی زیر تدارک دیده است 

 http://www.dairyevent.ir/ منبع : دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت

نکات بهداشتی که مساجد میبایست در شبهای قدر رعایت نمایند

تصویر نامه ارسالی از استانداری مبنی بر رعایت پروتکل های پیشگیرانه و جلوگیری از شیوع بیماری کرونا را می توانید در این پست بخوانید.

مساجد و اماکنی که تصمیم به برگزاری مراسم در شبهای قدر دارند حتما می بایست این موارد را رعایت نمایند.

مسابقه ضیافت نور به مناسبت ماه مبارک رمضان

اداره تبلیغات اسلامی شهرستان اشکذر به مناسبت ماه مبارک رمضان، مسابقه ضیافت نور را برگزار میکند. مهلت پاسخ به سوالات پایان ماه رمضان و نحوه ارسال پاسخ ها، ارسال متنی آنها به شماره درج شده در پوستر در پیام رسان واتساپ می باشد.

مشکلات رایج در روزه داری و راه حل های آن

۱- یبوست:

یبوست می تواند باعث هموروئید (بواسیر) و سوء هاضمه همراه با احساس پری معده شود.

دلائل: مصرف زیاد غذاهای تصفیه شده مثل نان های تهیه شده از آرد سفید (نان لواش و فانتزی) و کاهش مصرف آب و غذاهای حاوی فیبر (میوه و سبزی).

درمان: پرهیز از مصرف زیاد غذاهای تصفیه شده مثل نان سفید، افزایش مصرف آب،  استفاده از نان های سبوس دار (نان سنگک و جو) به همراه مایعات، افزایش مصرف میوه ها به خصوص میوه های حاوی فیبر بالا مثل هندوانه  و سبزی ها. مصرف خاک شیر و یا تخم شربتی با آب داغ در موقع خواب ، آلو و انجیر خیس خورده در آب در هنگام خواب همراه با یک لیوان آب ولرم.

۲- سوء هاضمه و نفخ:

دلائل: مصرف زیاد غذاهای چرب، سرخ کردنی و ادویه دار، غذاهایی مثل تخم مرغ، کلم، عدس، نوشابه های قندی گازدار مثل کولاها و یا حبوباتی که قبل از پخت در آب خیسانده نشده باشد ایجاد نفخ می کنند.

درمان: پرهیز از غذاهای چرب و نوشابه های گازدار و توصیه به مصرف غذاهای ساده و آب بجای نوشیدنی های گازدار، دراز نکشیدن  تا یک ساعت بعد از وعده افطار و سحر

۳- افت فشارخون:

تعریق زیاد، ضعف، کاهش انرژی، سرگیجه، رنگ پریدگی و حالت غش که ممکن است هنگام بعداز ظهر در ماه مبارک رمضان اتفاق بیفتد از علائم افت فشارخون است.

دلائل: مصرف کم مایعات و نمک

درمان: خنک نگه داشتن فرد و افزایش مصرف مایعات و نمک (توجه به وضعیت بیماری قلبی –عروقی فرد)

۴- سردرد:

دلائل: به دلایل مختلف مانند عادت به کافئین و تنباکو و قطع آن، خستگی و عدم استراحت و خواب کافی به علت فعالیت زیاد، ازدست دادن آب بدن، گرسنگی و افت قند خون یا افت فشارخون پدید آید. سردردهای میگرنی نیز در این دوران تشدید می شوند زیرا کاهش قند خون و کم آبی باعث افرایش اسیدهای چرب آزاد خون شده و به طور مستقیم اثر شدیدی بر آزاد سازی کاتکولامین ها درموارد میگرن می شود. اما حتی این افراد نیز با راهنمایی و کمک پزشک معالج و ایجاد تغییرات مختصر در مصرف دارو می توانند روزه بگیرند.

درمان:

– آب و مایعات کافی نوشیده شود.

– مصرف سبزیجات در وعده سحری کمک کننده است.

– در طول ماه مبارک رمضان برنامه خود را طوری تنظیم کنید که خواب و استراحت کافی داشته باشید.

– در معرض نور خورشید قرار نگیرند و در صورت اجبار از عینک و کلاه استفاده شود.

– فعالیت های بدنی و ورزش در معرض نور خورشید انجام نشود.

– استعمال سیگار ۱ تا ۲ هفته قبل از ماه مبارک ترک و یا به حداقل رسانده شود.

– مصرف قهوه و چای پررنگ قبل از ماه مبارک کم کم کاهش یابد.

– گاهی مصرف یک قرص مسکن در وعده سحری می تواند کمک کننده باشد.

– اگر سردرد به علت افت فشارخون بسیار جدی باشد باید روزه را شکست.

۵- افت قند خون:

ضعف، سرگیجه، خستگی، عدم تمرکز، تعریق، لرزش، کاهش فعالیت و قدرت جسمانی، سردرد، طپش قلب از علائم افت قند خون است.

دلائل (در افراد دیابتی): گاهی ممکن است بعلت عدم تنظیم داروهای فرد دیابتیک و از تنظیم خارج شدن قند خون، افت فند خون بطور ناگهانی حادث شده و فرد به کما برود.

دلائل (در افراد غیر دیابتی): مصرف زیاد قندهای ساده در وعده سحر چون این امر باعث ترشح زیاد انسولین و افت قند در طول روز می شود. همچنین عدم مصرف سحری می تواند سبب افت شدید قند خون و حتی عدم هوشیاری فرد در طول روز شود.

درمان: پرهیز از مصرف غذاها و نوشیدنی های حاوی قندهای ساده در وعده سحری، تنظیم مصرف داروهای کنترل کننده دیابت بر اساس توصیه های پزشک در افراد دیابتیک، مصرف وعده سحری با رژیم غذایی سالم

۶- گرفتگی عضلات:

دلائل: مصرف ناکافی غذاهای حاوی کلسیم، منیزیوم، سدیم و پتاسیم، مصرف غذاهای چرب در وعده شام یا افطار و یا کم آبی بدن

درمان: مصرف غذاهایی که منبع غنی از کلسیم، منیزیوم، سدیم و پتاسیم (سیب زمینی، موز، ملون ها، هندوانه، دوغ، سبزی های برگ سبز، آب پرتقال طبیعی، مغزها، گوجه فرنگی، خرما، حبوبات و …)  و لبنیات (شیر، ماست، پنیرو کشک) ، گوشت و پرهیز از غذاهای پرچرب در آخر شب، نوشیدن مایعات (به ویژه آب) به میزان کافی در وعده های سحر، افطار، بین افطار و شام و از زمان شام تا سحر

۷- زخم معده، سوزش سردل، ورم معده و …

دلائل: افزایش اسید در معده خالی باعث این عوارض می شود. سوزش سردل ابتدا در قسمت فوقانی معده در بالای دنده ها شروع شده و تا ناحیه گلو گسترش می یابد. غذاهای ادویه دار، نوشابه های گازدار مثل کولا و نیز قهوه این حالت ها را بدتر می کند.

درمان : درمان هایی برای کاهش سطح اسید معده موجود است

تذکر: افرادی که دچار زخم معده یا ناراحتی های گوارشی هستنند باید جهت روزه داری با پزشک معالج خود مشورت کنند.

۸- سنگ کلیه:

ممکن است در افرادی که مایعات کم مصرف می کنند اتفاق بیفتد و یا در افرادی که سابقه سنگ سازی کلیه دارند، سنگ کلیه به مرور ایجاد شود که ممکن است پس از ایام روزه داری خود را نشان بدهد.  بنابراین توصیه می شود که روزه گیران مایعات زیاد مصرف کنند.

۹- درد مفاصل:

دلائل: افزایش فشار در مفصل زانو هنگام نماز و یا بالا و پایین رفتن از پله ها مخصوصا” در افراد پیر و افرادی که دچار التهاب مفاصل هستند باعث درد، تورم و ناراحتی می شود. مصرف مایعات به میزان ناکافی نیز می تواند در بدتر شدن این وضعیت موثر باشد

·     درمان: کم کردن وزن چون زانوها قادر به تحمل وزن اضافی نیستند. ورزش و حفظ تناسب اندام باعث کاهش درد می شود و باعث می شود که فرد راحت تر نماز خود را به جا بیاورد. مصرف منابع اسید چرب امگا-۳، میوه ها و سبزی ها، ادویه ها، حبوبات و غلات کامل و مصرف آب به میزان حداقل ۸ لیوان در کل وعده های سحری، افطار، شام و شب تا سحر می تواند در بهبود درد مفاصل کمک کننده باشد.

منبع: دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت

اصول تغذیه در ماه مبارک رمضان در شرایط کرونا (۱)

بــه طور کلی پیروی از یک برنامه غذایی صحیح در ایام ماه مبارک رمضان از اهمیت ویژه ای برخوردار است تا هم بتوان عادات غذایی غلط را اصلاح کرد و  هم از برکات معنوی این ماه بهره برد. باید توجه داشت که با رعایت تعادل و تنوع در برنامه غذایی روزانه و با استفاده از گروه های غذایی و جایگزین های آنها، انرژی، پروتئین و ریزمغذی های مورد نیاز بدن برای بهبود عملکرد سیستم دفاعی بدن تامین می شود.

در ساعات روزه داری که در سال جاری مدت آن حدود ۱۶ ساعت می باشد، گرسنگی می تواند در صورت عدم رعایت اصول تغذیه صحیح در وعده سحر و افطار و یا حذف یکی از وعده ها به ویژه وعده سحری، موجب تضعیف سیستم ایمنی بدن شده و احتمال ابتلا به بیماری کووید- ۱۹ را افزایش دهد .

تاثیر روزه داری بر سلامت و عملکرد سیستم ایمنی بدن :

مطالعات متعددی نقش موثر روزه داری را در سلامتی  به خصوص بر روی سطح گلوکز خون، چربی های خون و فشار خون، کنترل وزن و بهبود بیماری های مختلف نشان داده اند. در اغلب بیماری هائی که عادات غذایی غلط، چاقی و افزایش وزن در بروز آنها دخالت دارند روزه داری مفید است.

روزه داری می تواند موجب کاهش پاسخ های التهابی و تنظیم سیستم ایمنی بدن شود. هم چنین فعالیت سلول های دفاعی بدن و ترشح ایمونوگلوبولین های مخاطی که از عوامل ایمنی بدن هستند در طی روزه داری بیشتر شده و در مجموع ، روزه داری صحیح و رعایت رژیم غذایی مناسب در وعده های سحر و افطار در تقویت سیستم ایمنی بدن موثر است.

بنابراین با رعایت تغذیه صحیح  و مصرف منابع غذایی حاوی ویتامین های A، D، E، C و همچنین منابع غذایی حاوی آهن و روی و سلنیم که برای عملکرد طبیعی سیستم ایمنی بدن و پیشگیری از ابتلا به بیماری کووید ۱۹ لازمند ، نگرانی از نظر تضعیف سیستم ایمنی بدن در ایام روزه داری و خطر ابتلا به این بیماری کاهش می یابد.

توصیه های تغذیه ای جهت تقویت سیستم ایمنی:

با توجه به نقش ویتامین A در تقویت سیستم ایمنی بدن  توصیه می شود در وعده های سحر و افطار از منابع غذایی ویتامین )A منابع گیاهی شامل انواع سبزی ها و میوه های زرد و نارنجی مانند هویج، کدو حلوایی، موز و انواع مرکبات و منابع حیوانی مانند زرده تخم مرغ، شیر و لبنیات) استفاده شود.

  سعی شود منابع غذایی ویتامین D (ماهی های چرب، لبنیات و زره تخم مرغ) برای افزایش سطح ایمنی بدن مصرف شود.

  برای تامین ویتامین E به عنوان آنتی اکسیدان و کمک کننده به عملکرد سیستم ایمنی بدن می توان از روغن های مایع مانند کانولا، آفتابگردان و ذرت در طبخ غذا و سبزیجاتی مانند اسفناج، کلم پیچ، سویا و سیب زمینی در وعده های غذایی سحر، اقطار یا انواع آجیل مانند فندق، بادام، گردو در فاصله وعده افطار تا شام استفاده کرد.

مصرف منابع غذایی حاوی ویتامین C شامل انواع میوه ها و سبزی ها از جمله سبزی های برگ سبز مانند سبزی خوردن و انواع کلم و گوجه فرنگی، جوانه های گندم، ماش و شبدر، انواع مرکبات مانند لیمو ترش، لیمو شیرین، پرتقال، نارنگی و نارنج و کیوی در هر سه وعده افطار، شام و سحر توصیه می شود.

  مصرف منابع غذایی ویتامین های گروه B مانند انواع سبزی های برگ سبز و میوه ها، شیر و لبنیات، انواع گوشت ها، زرده تخم مرغ، غلات سبوس دار، حبوبات مانند نخود، انواع لوبیا، عدس، باقلا، لپه و ماش، مغزها (پسته، گردو، بادام و فندق) جهت ارتقای سیستم ایمنی بدن در این ایام توصیه می شود.

   برای پیشگیری از پیشرفت سریع عفونت های ویروسی و تامین ویتامین B12 توصیه می شود از منابع پروتئین های حیوانی از جمله گوشت قرمز، ماهی و ماکیان، تخم مرغ و لبنیات حتما مصرف شود.

   دریافت آهن کافی از منابع غذایی برای تقویت سیستم ایمنی بدن در ایام روزه داری توصیه می شود. آهن در منابع گیاهی و منابع حیوانی یافت می‌شود منابع حیوانی عبارتند از گوشت قرمز، مرغ و ماهی حاوی “آهن هم” است و منابع گیاهی شامل انواع سبزی ها، حبوبات، میوه های تازه و خشک شده و غلات کامل “آهن غیر هم” دارند. اگر چه تخم مرغ از منابع حیوانی آهن می باشد اما آهن آن غیر هم است. اگر منابع غذایی آهن به همراه غذاهای حاوی ویتامین c مصرف شوند، جذب آهن افزایش می‌یابد.

  مصرف غذاهای غنی از روی(Zn) شامل گوشت قرمز، مرغ، ماهی، غلات کامل، حبوبات و تخم مرغ برای تقویت سیستم ایمنی در هر سه وعده غذایی(سحر، افطار و شام) در این ایام نیز توصیه می شود.

توصیه های تغذیه ای در ایام روزه داری

در ماه مبارک رمضان نیز مانند همیشه پیروی از برنامه غذایی متنوع و متعادل یعنی تامین انواع مختلفی از مواد غذایی به تناسب با یکدیگر و مقادیر کافی از مواد مورد نیاز برای حفظ سلامت بدن و رعایت میانه‌روی با محدود نمودن غذاهای دارای چربی، کلسترول، قند، نمک زیاد و ترکیبات افزودنی توصیه می شود. غذاها بر اساس ‌محتوای‌ پروتئین‌، ویتامین‌ و موادمعدنی در ۶ گروه اصلی غذایی قرار دارند. انتخاب انواع غذاها از گروه های مختلف به شرح زیر و همچنین انتخاب مواد غذایی جایگزین در هر گروه غذایی برای بر طرف نمودن نیازهای تغذیه ای شامل آب، املاح، ویتامین ها، مواد معدنی، پروتئین و انرژی مورد نیاز بدن افراد روزه دار در سه وعده غذایی (سحر، افطار و شام) ضروری است. شش گروه غذایی اصلی و جایگزین های آنها عبارتند از:

گروه نان و غلات :نان ها (شامل سنگک، بربری، نان جو، لواش، تافتون و سایر نان های محلی)، برنج، انواع ماکارونی، رشته ها، غلات صبحانه ، بلغور گندم ، بلغور جو  است. توصیه بر این است که حداقل نیمی از نان و غلات مصرفی روزانه از نوع سبوس دار باشد .

گروه سبزی ها: شامل انواع کاهو، اسفناج، کرفس، سبزی خوردن و سایر سبزی های برگی، انواع کلم، هویج، بادمجان، نخود سبز، لوبیا سبز، انواع کدو، فلفل، قارچ، خیار، گوجه فرنگی، پیازو …..

  گروه میوه ها: شامل انواع میوه های فصل از جمله مرکبات (مانند پرتقال، نارنگی، لیمو ترش، لیمو شیرین، گریپ فروت)، سیب ، کیوی و … و انواع آب میوه طبیعی و بدون شکر افزوده، کمپوت میوه ها  ( کم شیرین یا بدون شکر افزوده ) و میوه های خشک (خشکبار).

  مصرف مقادی کافی گروه سبزی ها و میوه ها در ایام روزه داری با تامین ویتامین ها به خصوص ویتامین C و پیش ساز ویتامین  A به تقویت سیستم ایمنی بدن برای مقابله با بیماری کووید ۱۹ کمک می کنند.

گروه شیر و لبنیات :شامل شیر، ماست، پنیر، کشک و دوغ. این گروه علاوه بر تامین کلسیم و فسفر و بخشی از پروتئین ، ویتامین های گروه  B  به خصوص ویتامین  B2و   B12 را که به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می کنند، تامین می کند. توصیه بر این است که لبنیات از نوع کم چرب ( کمتر از ۲٫۵ درصد چربی) مصرف شود.

گروه گوشت و تخم مرغ: این گروه منبع تامین پروتئین حیوانی و با کیفیت بالا هستند و شامل گوشت قرمز، مرغ، ماهی، میگو، بلدرچین، غاز، اردک، تخم مرغ و تخم سایر پرندگان می باشند.

گروه حبوبات و مغز دانه ها: حبوبات شامل نخود، انواع لوبیا، عدس، باقلا، لپه، ماش و … و مغزها شامل گردو، بادام، فندق، پسته، بادام زمینی، بادام هندی و …

در ایام روزه داری امسال ، به مصرف منابع کافی پروتئین اعم از حیوانی و یا گیاهی که برای عملکرد طبیعی سیستم ایمنی بدن برای پیشگیری از بیماری کووید ۱۹ لازمند، باید توجه شود. انواع حبوبات منبع  پروتئین هستند و وقتی همراه با غلات مصرف می شوند، به عنوان جایگزین گوشت ، مرغ و ماهی می توانند یک پروتئین خوب و با کیفیت را برای بدن تامین می کنند.

 منبع : دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت

تغذیه و بهبود شیوه زندگی و راهکارهای پیشگیری و کنترل بیماری های غیرواگیر شایع در دوران فاصله گذاری اجتماعی و شیوع بیماری کروناویروس

مقدمه:

روزهای ماندن در خانه برای پیشگیری از ابتلا و یا انتقال کرونا ویروس کووید ۱۹ می تواند فرصت بسیار خوبی برای تقویت عادات تغذیه ای صحیح و ترک عادات غذایی نامناسب باشد. به این ترتیب می توان تهدید را تبدیل به فرصت کرد.

از طرف دیگر فرصت های بدست آمده را نیز با سهل انگاری می توان به راحتی به تهدید تبدیل کرد!

برخی تهدیدهایی که قبل از خانه نشینی به جهت پیشگیری از شیوع و ابتلا به کرونا می توانست سلامت ما را به خطر بیندازد واحتمال اضافه وزن و چاقی را افزایش دهد عبارتند از:

۱٫ خرید مکرر فست فودها از رستوران های فست فود در روزهای تعطیل یا وسط هفته

۲ . مصرف مکرر غذاهای آماده توسط کارمندان، دانشجویان یا حتی دانش آموزان

۳ . مصرف نکردن یا مصرف محدود میوه ها و سبزیجات در وعده های غذایی که خارج از منزل صرف می شد)ادارات، دانشگاه، مدرسه و سایر محیط های کاری(

۴ . نداشت وقت و فرصت کافی برای پرداختن به ورزش و توجه بیشتر به جنبه های مختلف سلامت خود

۵ . نداشتن فرصت برای آشنایی با انواع غذاهای بومی کشورمان و تهیه وپخت غذاهای تکراری که در نتیجه خانواده را متمایل به استفاده ازغذاهای رستورانی و فست فود می کند

۶ . خرید و مصرف مکرر شیرینی ها و انواع شکلات بعنوان فرهنگ غذایی خانواده

۴-اهمیت شیوه زندگی صحیح در پیشگیری و کنترل بیماری های شایع غیرواگیر:

کلیه گروه های سنی می توانند تحت تاثیر این ویروس قرار گیرند اما سالمندان، مبتلایان به بیمارهای قلبی- عروقی، پرفشاری خون،دیابت، آسم و مشکلات تنفسی و کبدی، بیماران کلیوی، سرطان های تحت درمان و بیمارانی که به هر دلیلی کورتون مصرف میکنند و مبتلایان به نقص سیستم ایمنی بیشتر در معرض خطر ابتلا به کرونا ویروس کووید ۱۹ هستند. به همین دلیل لازم است توجه ویژه ای برای پیشگیری از ابتلا به این بیماری ها و کنترل بیماری ها در بیماران، در زمان ماندن در خانه که شیوه زندگی نسبت به گذشته دستخوش تغییراتی می شود مبذول شود.

نگاهی به برخی تهدیدهای احتمالی سلامت در مدت زمان نامعین درخانه ماندن، ضرورت هوشیاری و برنامه ریزی برای پیروی ازاصول صحیح شیوه زندگی را روشن می کند. اضافه وزن و چاقی یکی از عوارض احتمالی در خانه ماندن و بی تحرکی است. از طرف دیگر ابتلا به چاقی می تواند زمینه ساز بیماری های دیگر همچون دیابت وافزایش فشار خون گردد.

رژیم غذایی مناسب در صورت همراهی با فعالیت بدنی منظم در منزل نقش بسیار مهمی در کاهش وزن افراد چاق، حفظ وزن متعادل و جلوگیری از بروز چاقی بر عهده دارد

.بهم خوردن کنترل فشار خون، چربی و قند خون در بیماران مبتلا به فشار خون بالا، چربی خون بالا و یا دیابت و یا افرادی که زمینه این بیماریها را دارند نیز از تبعات بی تحرکی و تغذیه نامناسب می باشد. عدم تحرک کافی و ورزش نکردن، بهم خوردن خواب شبانه و بیدار ماندن طولانی مدت در طول شب، ریزه خواری و مصرف مکرر میان وعده های پرکالری همه و همه عوامل خطری هستند که می توانند زمینه ساز و یا تشدید کننده بیماری های نامبرده شوند.

در خصوص دیابت، ورزش منظم در دراز مدت نه تنها باعث بهبود کنترل دیابت نوع ۲ خواهد شد، بلکه حتی قادر است تا از بروز آن در افراد در معرض خطر نیز جلوگیری کند. ورزش با کم کردن مقاومت بدن به انسولین و افزایش اثر انسولین در بدن باعث کاهش قند خون می شود بنابراین نداشتن فعالیت بدنی در دوران خانه نشینی می تواند اثر منفی بر کنترل قند خون بیماران داشته باشد.

همچنبن مطالعات زیادی نشان داده اند که ورزش منظم در کاهش چربی خون خصوصأ تری گلیسیرید بسیار موثر بوده و کلسترول خوب (HDL) را نیز افزایش می دهد.

با پیروی از رژیم غذایی حاوی میوه و سبزی فراوان و کنترل مصرف نمک و غذاهای شور و چرب، داشتن برنامه ورزشی و فعالیت بدنی منظم در خانه، بروز و شدت عوامل خطرزای بیماری های قلبی عروقی و پرفشاری خون و نیاز به افزایش دوز مصرفی داروهای ضد پرفشاری خون را کاهش داده و از مرگ زودرس جلوگیری می کند . کاهش وزن و پرهیز از مصرف دخانیات و نوشیدنیهای الکلی نیز به کاهش بیشتر فشار خون کمک می کنند .

منظور از برنامه ورزشی منظم، حداقل پنج بار در هفته، هر بار حداقل سی دقیقه )مثل پیاده روی تند( و یا سه بار در هفته هر بار به

مدت ۲۰ دقیقه فعالیتهای هوازی می باشد. اضافه کردن فعالیت بدنی، حتی چندین بار در روز در فواصل کوتاه، به افراد مبتلا به

اضافه وزن و چاقی کمک میکند تا کم کم وزنشان را کاهش دهند .

بیماران مبتلا به فشار خون بالا، دیابت و چربی خون بالا، علاوه بر تداوم مصرف داروهای خود زیر نظر پزشک معالج، لازم است در

دوران ماندن در خانه از رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی منظم برای حفظ سلامت خود پیروی نمایند.

در زمان ماندن در خانه به مدت طولانی، چه رفتارهایی سلامت ما را تهدید می کند؟

برخی رفتارها و شرایط جدید که در زمان ماندن در منزل، در صورت پیروی نکردن از اصول تغذیه مناسب و تحرک کافی می تواند

سلامت ما را تهدید کند عبارتست از:

۱ . سفارش فست فود از رستوران های بیرون بر

۲ . خرید یا سفارش نوشابه های گازدار و نوشیدنی های صنعتی

۳ . ترک عادت ورزش منظم در طول روز

۴ . بی تحرکی بدلیل استفاده بیش از پیش از بازی ها و فیلم های کامپیوتری، تماشای تلویزیون و فضای مجازی

۵ . تعطیلی برنامه کلاس های ورزشی در مکان های ورزشی و خارج از منزل

۶ . نبود فضای مناسب برای پیاده روی و قدم زدن

۷ . افزایش ریزه خواری بویژه در زمان تماشای تلویزیون بمدت طولانی

۸ . به هم خوردن نظم خواب و بیداری روزهای عادی بدلیل تعطیل شدن فعالیت های خارج از منزل

۹ . دیر خوابیدن شبانه و دیر بیدار شدن روز که سبب بهم خوردن ساعت بیولوژیک بدن، اختلال سوخت و ساز و برنامه منظم تغذیه روزانه نیز می شود.

چگونه تهدید ها را تبدیل به فرصت کنیم؟

برای پیشگیری از این تهدیدها و استفاده از فرصت در خانه ماندن برای بهبود شیوه زندگی و حفظ و ارتقای سلامت، می توان به

توصیه های زیر عمل کرد که لازم است علاوه بر افراد سالم، مورد توجه بیماران مبتلا به بیماری های غیرواگیر شایع نیز قرار گیرد:

۱ . برنامه ریزی برای مصرف وعده های غذایی اصلی در ساعات مشخص

۲ . مصرف حداقل دو وعده میوه در طول روز بعنوان میان وعده یا قبل از غذا در منزل

۳ . مصرف سبزی خوردن و سالاد همراه غذا در منزل و بهمراه اعضای خانواده

۴ . در دسترس قرار ندادن انواع تنقلات و استفاده از تنقلات در زمان های مشخصی از روز برای جلوگیری از ریزه خواری

۵ . کاهش مصرف غذاهای چرب و سرخ کرده نسبت به زمانهای فعالیت در خارج از منزل۶

۶ . عدم سفارش فست فود از خارج از منزل

۷ . مصرف نکردن نوشیدنی های گازدار و یا آب میوه های صنعتی

۸ . تهیه انواع شربت های کم شیرین خانگی با استفاده از انواع عرقیات

۹ . غذا خودن دور یک سفره در هر سه وعده غذایی اصلی و حتی میان وعده ها در زمان تماشای برنامه های تلویزیون و یا

گفتگوهای خانوادگی

۱۰ . فرصت پخت و پز غذاهای متنوع و حتی ساده در منزل با همکاری اعضای خانواده و آزمودن دستورهای آشپزی غذاهای

متنوع با استفاده از کتب آشپزی و یا برنامه های آشپزی تلویزیون و یا فضای مجازی

۱۱ . برنامه ریزی شخصی برای داشتن فعالیت بدنی منظم و ورزش با استفاده از برنامه های ورزشی در فضای مجازی

۱۲ . برنامه ریزی برای ورزش های متنوع بطور دسته جمعی همراه اعضای خانواده

۱۳ . همکاری و همراهی با اعضای خانواده در انجام برخی فعالیت ها در منزل همچون تهیه غذا، گلکاری و یا کاشت دانه انواع

سبزی و صیفی در حیاط منزل، پشت بام یا گلدان های آپارتمانی

۱۴ . فرصت گفتگوی بیشتر با اعضای خانواده، آشنا شدن بیشتر با مشکلات یکدیگر و اندیشه جمعی برای حل آنها

۱۵ . داشتن برنامه منظم مطالعه )متون درسی برای دانش آموزان و دانشجویان، مطالعه آزاد متون الکترونیکی یا کتاب هایی که قبلا خریداری شده ولی فرصت مطالعه آن تا این زمان دست نداده(

۱۶ . برنامه ریزی برای خواب منظم، تنظیم زمان خواب برای داشتن خواب به موقع و آرام

۱۷ . پرهیز از مصرف نوشیدنی ها و خوردنی های محرک و برهم زنندۀ خواب مانند قهوه و نسکافه و نیز شکلات تلخ در ساعات عصر و شب برای جلوگیری از بی خوابی

توصیه های تغذیه برای پیشگیری از بیماریهای تنفسی و کرونا

عملکرد سیستم ایمنی بدن نقشی مهمی در پیشگیری از بیماریهای تنفسی ازجمله بیماری ویروس کرونا دارد. عامل ابتلا به این ویروس بیماریهای زمینه ایی مثل دیابت و بیماریهای ریوی، بیمار یهای قلبی ، سوء تغذیه و نداشتن تغذیه صحیح است . کمبود دریافت غذایی و کمبود ویتامین هایی مثل ویتامین C و A و D و تضعیف سیستم ایمنی بدن احتمال ابتلا به بیماریها را افزایش می دهد.
با مصرف روزانه منابع غذایی ویتامین C مثل مصرف سبزی و سالاد همراه با غذا، میوه های حاوی ویتامین C مثل پرتقال، نارنگی،لیموشیرین، کیوی و سبزیهای دارای ویتامین C مثل انواع کلم، گل کلم، شلغم، فلفل سبز و فلفل دلمهایی ،جعفری،پیازچه، شاهی ،گوجه فرنگی از منابع غذایی خوب ویتامین C هستند. بعنوان مثال مصرف روزانه یک عدد پرتقال یا ۲ عدد نارنگی ویتامین C مورد نیازروزانه بدن را تأمین می کند. هویج و کدوحلوایی و سبزی های سبز تیره مثل اسفناج ، برگ چغندر وبرگ های تیره رنگ کاهو هم ازمنابع خوب ویتامین A هستند. بطورکلی به منظور پیشگیری از ابتلا به بیماری و تقویت سیستم ایمنی بدن مصرف روزانه ۳ واحد از گروه سبزی ها ) بجز سبزی های نشاسته ایی ( و حداقل ۲ واحد میوه توصیه شود.
کودکان زیر ۵سال، مادران باردار و سالمندان و بیمارانی که داروهای کورتنی مصرف می کنند بیشتر در معرض خطرابتلا هستند و لازم است برای پیشگیری نکات زیر را رعایت نمایند.

  • هر روز سبزی یا سالاد همراه با آب لیموترش یا آب نارنج تازه استفاده کنند.
  • از هویج و کدوحلوایی در غذاهای روزانه استفاده شود.
  • مصرف پیاز خام به دلیل داشتن ویتامین C همراه با غذا توصیه می شود.
  • از مصرف سوسیس و کالباس و سایر فست فودها و غذاهای چرب و سنگین اجتناب شود.
  • استفاده از منابع پروتئین در غذای روزانه مثل حبوبات یا تخم مرغ حائز اهمیت است.
  • کمبود ریز مغذی هایی مثل آهن و روی هم سیستم ایمنی بدن را تضعیف می کند. از منابع غذایی این ۲ ریزمغذی مثل حبوبات بعنوان جایگزین مناسب گوشت ، شیر و لبنیات وسبزیهای برگ سبز و انواع خشکباربیشتر استفاده شود.
  • از خوردن غذاهایی که خوب پخته نشده ) مثل تخم مرغ عسلی و نیمرو ، کباب هایی که مغز پخت نشده اند (خودداری شود.
  • از خوردن غذا و مایعات در مکان هایی که از نظر بهداشتی مورد اطمینان نیستند خوداری شود.
  • در صورتی که علائم سرماخوردگی دارید، از غذاهای آبکی مثل سوپ و آش همراه با آب لیموی تازه ومایعات گرم استفاده کنید.
  • از جوانه ها گندم ، ماش و شبدر که حاوی ویتامین C هستند در رژیم غذایی روزانه خود استفاده کنید.
  • از میوه های حاوی انتی اکسیدان فصل مثل انار ، پرتقال های تو سرخ ، گریپ فروت و … استفاده کنید.
    بخاطر داشته باشید رعایت تعادل و تنوع در برنامه غذایی روزانه و حصول اطمینان از دریافت کافی ریز مغذیها و پروتئین از برنامه غذایی روزانه نقش مهمی در پیشگیری از ابتلا به بیماری ها از جمله ویروس کرونا دارد.

دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی