آموزشی

۲۴ مهر روز جهانی غذا

* شعار بین المللی: “اقدامات ما آینده ماست، رژیم غذایی سالم برای رسیدن به جهان عاری از گرسنگی” 

* شعار ملی : “تغییر و اصلاح الگوی تغذیه برای حفظ و ارتقاء سلامت”

اهداف ملی هفته گرامیداشت روز جهانی غذا 

۱-کاهش مصرف قند ، نمک ، چربی

۲- نشانگرهای رنگی تغذیه ای

۳- برچسب اصالت

۴- مبارزه با قاچاق کالا

۵- ترویج و معرفی نشان ایمنی و سلامت

۶- حمایت از کالای ایرانی

شعار روز جهانی غذا ۲۰۱۹:

تغذیه سالم برای دستیابی به جهانی بدون گرسنگی

در دهه های اخیر به دلیل جهانی شدن ، شهر نشینی و افزایش درآمد ها رژیم  و عادات غذایی افراد به طور چشمگیری تغییر یافته است.ما عمدتا از مصرف غذاهای فصلی به خصوص گیاهی و غنی از فیبر به سمت مصرف غذاهایی با کربوهیدرات تصفیه شده ، قند و چربی و نمک  زیاد ، غذاهای فراوری شده ، گوشت و سایر محصولات با منبع  حیوانی حرکت کرده ایم. در حال حاضر زمان کمتری  برای تهیه وعده های غذایی صرف  می کنیم و مصرف کنندگان به ویژه در مناطق شهری به طور فزاینده  به سوپر مارکت ها ، فروشگاه های فست فود ، غذاهای خیابانی و رستوران های دور افتاده اعتماد می کنند.

ترکیبی از رژیم های غذایی  ناسالم و سبک زندگی بی تحرک باعث افزایش نرخ چاقی شده است. که البته  نه تنها در کشورهای توسعه یافته بلکه در کشورهای کم درآمد ، جایی که گرسنگی و چاقی اغلب با هم زندگی می کنند. هم اکنون بیش از ۶۷۰ میلیون بزرگسال و ۱۲۰ میلیون دختر و پسر (۵ تا ۱۹ ساله) چاق هستند و بیش از ۴۰ میلیون کودک زیر ۵ سال دارای اضافه وزن هستند ، در حالی که بیش از ۸۰۰ میلیون نفر از گرسنگی رنج می برند.

رژیم  غذایی ناسالم عامل خطر اصلی مرگ و میر ناشی از بیماریهای غیر واگیر (NCDs) از جمله بیماری های قلبی عروقی ، دیابت و برخی سرطان ها است. عادات غذایی ناسالم علاوه بر اینکه یک پنجم مرگ ها را در سراسر دنیا رقم می زند مبلغی بالغ بر ۲ تریلیون دلار درسال نیز بودجه به بخش سلامت تحمیل می کند.

چاقی و سایر اشکال سوء تغذیه تقریباً از هر سه نفر یک نفر را مبتلا می کند. پیش بینی ها نشان می دهد که این تعداد تا سال ۲۰۲۵ به یک نفر از دو نفر خواهد رسید. خبر خوب این است که راه حل های مقرون به صرفه برای کاهش انواع سوء تغذیه وجود دارد ، اما آنها نیاز به تعهد و اقدام جهانی بیشتری دارند.

رژیم غذایی سالم چیست؟

یک رژیم غذایی زمانی رژیم غذایی سالم محسوب می شود که  با تامین غذای کافی، ایمن، مغذی و متنوع نیاز های تغذیه ای افراد را تامین کند و خطر ابتلا به بیماری را در او کاهش دهد. این رژیم باید شامل میوه ، سبزی ، حبوبات ، آجیل ، دانه‌ها و غلات سبوس دار و غذاهای کم چرب (بخصوص چربیهای اشباع) و با  قند و نمک کم باشد که در حال حاضر برای بسیاری از افراد در دسترس یا مقرون به صرفه نیست.

ترجمه و تنظیم: سپیده دولتی – کارشناس دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت

پیام های تغذیه ای به مناسبت ۲۴مهرماه روزجهانی غذا

ارتباط مستقیمی‌ میان رژیم غذایی و بیماری قلبی وجود دارد و با دریافت یک رژیم غذایی سالم می‌توان سلامتی قلب و دستگاه گردش خون را حفظ کرد.

میزان بالای کلسترول بد در خون، فشارخون بالا، اضافه وزن و چاقی، از عوامل خطر بیماریهای قلبی می باشند، که البته قابل شناسایی، کنترل و درمان می باشند.

اگر دارای عوامل خطر بیماری قلبی مانند اضافه وزن، فشار خون بالا یا کلسترول بالا هستید، لازم است در برنامه غذایی روزانه خود تغییراتی را ایجاد کنید .

با داشتن رژیم غذایی مناسب شما می توانید کلسترول خود را کاهش دهید.

چربی های ترانس (مانند روغن جامد) کلسترول خون را افزایش می دهند . این روغن ها در هنگام طبخ در اکثر رستورانها و غذاهای فوری(فست فودها) استفاده می شوند . این چربی ها همچنین در محصولات لبنی ، گوشت قرمز، چیپس، کیک ها هم یافت می شوند.

چربیهای غیر اشباع در روغن های نباتی مایع و نیز روغن ماهی و روغن زیتون یافت می شوند . زمانیکه این روغن ها به میزان متوسط استفاده شوند و جایگزین چربیهای اشباع و ترانس در رژیم غذایی شوند ، سبب کاهش کلسترول خون می شوند.

مواد غذایی غنی از فیبر ( مانند سبزیجات، میوه جات و حبوبات) می توانند به کاهش سطح کلسترول بد خون کمک می کنند.

روغن زیتون ، مغزها و دانه ها حاوی نوعی از اسیدهای چرب هستند که اگر به میزان متوسط استفاده شوند به کاهش سطح کلسترل بد خون کمک می کنند.

میوه ها و سبزی ها حاوی ویتامین های آنتی اکسیدان (ضد سرطان)، مواد معدنی و مواد مغذی مفیدی هستند که سبب متوقف کردن آسیب به دیواره رگ ها و در نتیجه کاهش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی می شوند.

مصرف پروتئین سویا منجر به کاهش کلسترول بد خون  و افزایش کلسترول خوب خون می شود.

سبزیجات و میوه ها دارای ویتامین زیاد و فیبر بالا هستند و چربی خون را کاهش می دهند.

نان های سبوس دار هم حاوی ویتامینB زیاد و هم کاهش دهنده چربی خون هستند مثل نان بربری – نان سنگک و نان جوی سبوس دار.

بهترین روغن برای افراد مبتلا به بیماری های قلب و عروق،روغن مایع ذرت و آفتابگردان برای پخت غذا و خصوصا روغن کانولاوروغن زیتون روی سالاد است .

مصرف ماهی نقش مهمی در حفظ و ارتقای سلامت  قلب و عروق قلب دارد.

فقط ماهیهایی که کباب می شوند و یا با بخار پخته می شوند می توانند موجب سلامتی قلب و عروق شوند، در حالی که ماهی سرخ شده در روغن و در حرارت بالا از این نظر بی خاصیت خواهد بود.

فشارخون بالا:

از روش های اصلی کاهش و کنترل فشار خون داشتن رژیم غذایی مناسب می باشد.

مصرف نمک، بیش از نیاز بدن سبب افزایش فشار خون یا تشدید آن می شود . افراد دچار افزایش فشار خون به احتمال بیشتری دچار مشکلات قلبی می شوند.

انواع غذاها و سوپ های آماده مصرف و یا کنسرو شده، غذاهای بیرون از منزل، سوسیس و کالباس و گوشت های نمک سود شده و بطور کلی گوشت و فرآورده های آن و همچنین تنقلات شور، سرشار از نمک (سدیم) هستند. مصرف زیاد نمک با فشارخون بالا ارتباط دارد که از عوامل خطر جدی در بروز بیماری قلبی می باشد.

پتاسیم به کنترل و پیشگیری از فشار خون بالا کمک می کند. بسیاری از میوه ها و سبزیجات و برخی لبنیات و ماهی ها منابع خوبی از پتاسیم هستند.

کلسیم و منیزیم از فشار خون بالا جلوگیری می کنند، لبنیات و کلم منابع غنی از کلسیم هستند، در حالیکه منیزیم دربسیاری از غلات کامل و سبزیجات دارای برگهای سبز تیره یافت می شود.

پیاز و سیر از مواد غذایی هستند که بر فشار خون بالا موثر نیستند. اما خوش طعم هستند و جایگزین های خوبی برای چاشنی های نمکی هستند. اغلب اوقات نیز در دسترس هستند

اضافه وزن و چاقی:

دریافت انرژی بیش از حد نیاز موجب چاقی می شود . افزایش وزن و چاقی یکی از عوامل مهم ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی است.

افزایش وزن سبب افزایش کار قلب می‌شود. همچنین فشارخون بر اثر وزن اضافی بالا می‌رود و ممکن است میزان کلسترول بد و تری‌گلیسیرید (نوعی چربی) نیز افزایش یابد

خطرناکترین نوع چاقی تجمع چربی در ناحیه شکم است. اندازه دور کمر بیش از ۱۰۲ سانتیمتردر آقایان و بیش از ۸۸ سانتیمتر در خانمها پرخطر محسوب می شود. باید اندازه دور کمر آقایان به کمتر از ۹۴ و در خانمها به کمتر از ۸۰ سانتیمتر رسانده شود.

افرادی که چربی اضافی در بدن به خصوص در ناحیه شکمی دارند، برای ابتلا به بیماری‌های قلبی‌عروقی مستعدترند حتی اگر هیچ کدام از عوامل خطر دیگر در آنها وجود نداشته باشد.

کاهش وزن در افرادی که دارای اضافه وزن و چاقی هستند موجب کاهش کلسترول بد و همچنین کاهش فشار خون می شود.

بهترین راه برای دستیابی به وزن دلخواه داشتن رژیم غذایی کامل و سالم است.

بهترین روش کاهش وزن کاهش دریافت مواد قندی و چربی می باشد.

روغن ماهی، زیتون و مغزها ازمنابع خوب روغن هستند ولی نباید بیشتر از نیاز مصرف شوند چون باعث چاقی می شوند.

مصرف بیش از حد هرگونه روغن میتواند باعث چاقی شود.

برنامه های پیشگیری از چاقی باید در سنین کودکی و در زیر ۱۲ سالگی شروع شود.

افراد چاق یا دارای اضافه وزن برای کاهش وزن خود مشکلات زیادی داشته باشند اما این افراد باید به یاد داشته باشند که حتی کاهش مقدار کمی از وزن بدن به آنها در کاهش احتمال ابتلا به بیماری‌های قلبی‌عروقی کمک خواهد کرد.

حتی یک کاهش وزن متوسط (۵ تا ۱۰ درصد از وزن بدن شما)، می تواند به کاهش میزان خطرابتلا به بیماری های قلبی به شما کمک کند.

شمااز طریق دستیابی به وزن دلخواه خود و حفظ آن می توانید میزان خطر ابتلا به بیماری قلبی را کاهش دهید . این به مفهوم کاهش مصرف چربی و افزایش مصرف میوه جات ، سبزیجات و حبوبات است.

یک برنامه غذایی سالم فراتر از انتخاب غذاهای سالم جهت تغذیه می باشد . مهم این است که غذا به شیوه صحیحی جهت کاهش کلسترول ، چربی اشباع ، چربی ترانس ، چربی کل و کالریها تهیه شود.. ضمن آنکه شما باید تا حد امکان غذای کاملی دریافت کنید .

غذاهایی که دراغلب رستورانها ومراکز تهیه غذاهای سرپایی سرو می شوند داری چربی و کلسترول بسیار بالایی هستند.

غذا خوردن در بیرون از منزل به مفهوم از دست دادن کنترل بر روی برنامه غذاییتان نمی باشد . با تفکری منطقی و انتخابی درست، شما می توانید رژیمی کم کلسترول و کم چربی را در هر جایی که می روید، رعایت بکنید.

کلسترول

  • برای پیشگیری ازبیماری قلبی از همین امروز شروع کنیم فردا دیر است.
  • به جای مصرف روغن های جامد از روغن های مایع استفاده کنید .
  • لبنیات خیلی کم چربی (ماست و شیر ۵/۱ % چربی) مصرف کنید.
  • از خوردن سوسیس و کالباس ، شیرینی های پر چربی و پر خامه ، سس ها و کباب های کوبیده که پر از چربی است ، آبگوشت پر چربی پرهیز کنید .
  • مصرف غذاهای چرب وآغشته به روغن را کاهش دهید.
  • در پخت غذاهای خانگی از حداقل روغن استفاده کنید و به هیچ عنوان از روغن های جامد استفاده ننمایید.
  • به جای طبخ غذا با روغن های جامد و کره حیوانی و مارگارین از روغن های مایع خصوصاُ روغن زیتون و کانولا (کلزا) در برنامه غذایی خود استفاده کنید.
  • میزان چربی خون خود به طور مرتب  کنترل کنید.
  • قبل از پخت چربیهای قابل رویت گوشت و مرغ را جدا نمایید.
  • از سرخ کردن مواد غذایی خود داری کنید و حتی الامکان از غذاهای آب پز، بخارپز و کبابی استفاده شود.
  • افرادی که دارای چربی خون هستند گوشت قرمز را فقط ۳ بار در هفته به میزان کم، مصرف نمایند.
  • مصرف ماهی بدلیل داشتن چربی مفبد امگا ۳ به صورت دو بار در هفته توصیه میشود.
  • مصرف میگو بدلیل داشتن مقداری کلسترول بصورت مداوم توصیه نمی شود.
  • مصرف تخم مرغ به ۳ عدد در هفته محدود شود.
  • انواع مربا، کره، خامه و سرشیر را کمتر مصرف کنید.
  • آجیل (در حد متعادل) مصرف شود،  چنانچه آجیل بیش از حد متعادل مصرف شود چربی خون را افزایش می دهد
  • مصرف مواد غذایی حیوانی که دارای کلسترل بالا می باشند مانند مغز گوسفند ، جگر مرغ ، کلیه گوسفند، قلب ، ‌امعاء و احشاء و میگو را باید محدود کنید. .
  • قندهای ساده مثل شکر ، قند و شیرینی را کمتر مصرف کنید..
  •  
  • با انجام آزمایش خون دوره ای میزان کلسترل خون خود را کنترل کنید و از میزان کلسترول بد و کلسترول خوب خود آگاه شوید.

فشار خون

  • مصرف نمک را محدود کنید .
  • از خوردن تنقلات شور مثل چیپس ، پفک ، خیار شور و شور سبزیجات خودداری کنید .
  • از محصولات کم نمک یا بی نمک مانند غلات یا سبزیجات آماده نمک نزده استفاده کنید.
  • هنگام طبخ غذا به جای نمک از ادویه جات استفاده کنید. غذاها را با انواع چاشنی نظیر  ادویه، لیمو ترش تازه، آبغوره، نارنج یا سرکه خوش طعم کنید.
  • هنگام صرف غذا از نمکدان استفاده نکنید. به جای آن از یک چاشنی استفاده کنید.
  • از مرغ، ماهی و گوشت لخم تازه به جای انواع دودی، کنسرو یا فرآوری شده استفاده کنید.
  • غذاهای کنسرو شده نظیر نخود فرنگی را بشویید تا مقداری از سدیم (نمک) آن خارج شود.
  • به برچسب غذایی غذاها توجه کنید چرا که به شما می گویند که در محصول مربوطه چقدر سدیم (نمک) وجود دارد .

چاقی

  • میان انرژی دریافتی و فعالیت بدنی برای رسیدن به وزن طبیعی یا حفظ آن تعادل ایجاد کنید.
  • اگر اضافه وزن دارید حتما با رعایت رژیم غذایی اصولی به مرور وزنتان را کم کنید .
  • تسلیم مزه مطلوب غذاهای چرب و یا سایر تمایلات خودتان نشوید و برای سلامتی خود ارزش قائل شوید.
  • بیش از حد نیاز غذا نخورید.
  • مصرف مواد حاوی قند و شکر مثل شیرینیها، نوشابه ها، آبمیوه تجاری به حداقل برسانید.
  • به جای نوشابه های شیرین و گاز دار از آب و یا دوغ کم نمک بدون گاز استفاده کنید.
  • مصرف غذاهای فوری (fast food) و آماده که اغلب شور، چرب، شیرین و یا سرخ شده هستند به حداقل برسانید.  
  • سعی کنید بیشتر از مواد غذایی گیاهی تغذیه کنید. میوه ها ، سبزیجات، حبوبات و غلات،کلید سلامتی شما هستند .
  • از حبوبات و نانهای سبوسدار استفاده کنید .این مواد غذایی در کاهش چربی و کلسترول خون شما به شما کمک میکند.
  • تا حد امکان پوست میوه ها را جدا ننمایید.
  • از مصرف شربت های پاکتی و پودری جدا خودداری کنید . بهترین نوشیدنی ، شربت های خانگی کم شیرین و انواع دوغ کم نمک و کم چرب و آبمیوه های طبیعی می باشد .
  • از مصرف ته دیگ اکیدا خودداری کنید . زیرا ته دیگ بسیار پر چرب و پر نمک می باشد.
  • منابع غذایی دارای فیبر مانند سبزیجات، میوه ها، حبوبات و غلات کامل (سبوس دار) را مصرف کنید زیرا درکاهش چربی خون بسیار مفید می باشد،
  • از مصرف بستنی های پرچرب و خیلی شیرین خودداری کنید یا کمتر میل کنید . زیرا این گونه بستنی ها سرشار از چربی های حیوانی اشباع می باشند
  • از مصرف نوشابه های شیرین و گاز دار غیر طبیعی مانند کولا و نوشابه های رنگی جدا خودداری کنید .
  • به جای سسهای چرب از سبزی ها، آب لیمو، آب آبغوره، روغن زیتون و ماست کم چرب به عنوان طعم دهنده در انواع سالادها و غذاها استفاده کنند.
  • پوست و چربیهای قابل مشاهده مرغ را قبل از پختن جدا کنید.
  • به جای مصرف گوشت قرمز، گوشت سفید ( انواع ماهی و مرغ) و حبوبات را در برنامه غذایی خود بگنجانید
  • مصرف ماهی حداقل ۳ بار در هفته به ویژه ماهی های روغنی مانند: ماهی آزاد، ماهی قباد، حلوا، شیر، کیلکا و اوزون برون ، برای افرادی که سابقه بیمای قلبی دارند و همچنین افرادی که مایل به پیشگیری از ابتلا به این بیمای هستند توصیه می شود.
  • مصرف تنقلات شور که سرشار از نمک می باشند را محدود کنید.
  • در برنامه غذایی روزانه از گروه های اصلی مواد غذایی بطور متنوع و متعادل استفاده کنید. این گروه های شامل گروه نان و غلات، گروه میوه، گروه سبزیها، گروه شیر و لبنیات و گروه گوشت، حبوبات می باشند
  • ذائقه افراد از کودکی شکل می گیرد علاقه کودک به غذاهای سالم را از این دوران در ذائقه کودک پرورش دهید.
  • افراد چاق باید غذاهای کم کالری را با فاصله های یکسان در طول روز و در ۵ الی ۶ وعده مصرف کنند.
  • انواع غذاها و سوپ های آماده مصرف ویا کنسروشده ، گوشت های نمک سود شده و فراورده های آن و همچنین تنقلات شور ، سرشار از نمک ( سدیم کلراید) هستند. کاهش مصرف این نوع غذاها و  نمک طعام در سر سفره به کاهش فشارخون کمک میکند
  • ایجاد عادات صحیح غذایی مثل کاهش مصرف غذاهای سرخ کردنی و غذاهای آماده ، کاهش مصرف انواع چربیها و نمک ، مصرف غذاهای غنی از فیبر مثل سبزیجات و میوه ها ، باعث کاهش ابتلا به بیماریهای قلبی – عروقی می شود.
  • از مصرف روغن های جامد بعلت دارا بودن اسیدهای چرب ترانس و اشباع بالا بپرهیزید.
  • از روغن مایع برای مصارف پخت واز روغن مخصوص سرخ کردنی برای مصارف سرخ کردن استفاده کنید.
  • مصرف روغن نباتی مایع به دلیل اینکه فاقد کلسترول است و اسیدهای چرب غیر اشباع بالایی دارد به روغن حیوانی یاروغن جامد نباتی ارجحیت دارد
  • از مصرف بیش از اندازه غذاهای شور مثل ماهی دودی ، آجیل شور ، چیپس ، پفک ، انواع شورها،خیار شور ، سوسیس و کالباس بپرهیزید
  • تا حد امکان از مصرف غذا در رستورانها پرهیز کنید زیرا در این قبیل اماکن برای بهبود طعم غذا از نمک و روغن فراوان استفاده می شود.
  • ازمصرف زیاد گوشت قرمز و فرآور ده های آن ( مثل سوسیس و کالباس) ،لبنیات پر چرب و کره حیوانی بعلت داشتن چربی زیاد و بالا بردن سطح  LDL خون) کلسترول بد) بپرهیزید.

دفتر بهبود تغذیه جامعه مرکز بهداشت شهرستان اشکذر

چاقی بیماریست حتی در کودکان

زندگی ماشینی امروزی علاوه براین که زندگی را برای ما انسانها راحترکرده اما به دنبال این  راحتی مشکلات متعددی رو برای سلامتی ما ایجاد کرده است که یکی از شایع ترین این مشکلات چاقی و اضافه وزن است.  بر اساس هشدار سازمان بهداشت جهانی در کل دنیا آمار افراد درگیر چاقی و اضافه وزن در حال افزایش است که کوکان و نوجوان هم از این امر مستثنی نیستند.

طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۱۴، حدود ۴۱ میلیون کودک زیر ۵ سال  دچار اضافه وزن یا چاقی هستند که  48 درصد از آن در آسیا زندگی می کنند.

نوع زندگی امروزکودکان و نوجوانان را هم از جنب و جوش  و بازی های دوران کودکی  دور کرده است که نتیجه این بی تحرکی  شیوع  چاقی و اضافه وزن در انها  شده است . به طوری که این دو عامل  میتواند خطر ابتلا به دیابت ، بیماری های قلبی و عروقی ، کبد چرب ، فشار خون وسرطان را در بزرگسالی چند برابر کند.

همچنین  کودکان درگیر اضافه وزن و چاقی دچار کاهش اعتماد به نفس و گوشه گیری  میشوند چرا که آنها مانند همسالان خود نمی توانند در بازیهای گروهی شرکت کنند  و حتی از سوی همسالان خود مورد تمسخر قرار میگیرند.

طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۱۴، حدود ۴۱ میلیون کودک زیر ۵ سال  دچار اضافه وزن یا چاقی هستند که ، ۴۸ درصد از آن در آسیا زندگی می کنند.

چاقی و اضافه وزن میتواند سه علت داشته باشد:

ژنتیکی: به یاد داشته باشید که اگرپدر  یا مادر چاق باشند احتمال ابتلا به اضافه وزن فرزند  40 درصد و اگر هر دو چاق باشند این میزان تا ۷۰ درصد است.                                    

دریافت اضافه کالری:اگر میزان مواد غذایی مصرفی بیش از نیاز بدن باشد مازاد  این مواد در بدن تبدیل  به  چربی میشود که  نتیجه آن  اضافه وزن و چاقی میشود.

بی تحرکی :  کودکان در طول روز بیشتر وقتشان  را صرف نشستن مقابل تلویزیون، کامپیوترو  تبلت  می کنند و همین بی تحرکی باعث عدم سوختن کالری دریافتی می شود که در نهایت چاقی و اضافه وزن را در کودکان را ایجاد می کند.

اگر کودکتان دچار اضافه  وزن و چاقی است:

۱-   فرزندتان را از نظر روانی حمایت کنید،در واقع  سعی کنید بدون  آنکه مستقیماً روی اضافه وزن او تاکید کنید   به تدریج با تغییر الگوی غذایی و فعالیت بدنی ،‌ اضافه وزن او را اصلاح کنید .

۲- فرزندتان را وادار به بازیهای دسته جمعی ، شنا و دوچرخه سواری و اسکیت کنید و باید روی فعالیت های نشسته فرزندتان  نظارت داشته باشید.

۳- دیدن تلویزیون ، بازیهای کامپیوتری و … را  برای فرزندتان محدود کنید به طوری که تماشای تلویزیون ،استفاده از کامپیوتر و تبلت  را به روزی کمتر از ۲ ساعت باشد.

۴- به کودکتان آموزش دهید که آهسته غذا بخورد.

۵- مصرف غذاها و تنقلات با کالری و چربی  بالا مثل فست فود ها ،چیپس ، اسنکها ،شکلاتهای صبحانه، شیر کاکائو، شیرینی به خصوص شیرینی خامه ای ،بستنی ، خامه، سس مایونزو سس گوجه فرنگی   را برای کودکتان محدود کنید.

۶- مصرف ابمیوه های صنعتی و نوشابه ها را محدود کنید وکودک را تشویق به مصرف آبمیوه های طبیعی و از همه مهتر خود میوه کنید.

۷- حتما مصرف  شش وعده  غذایی در طول روز را کودک داشته باشد و به هیچ عنوان  وعده صبحانه حذف نشود.

۸- از ماست پنیر ، شیروکم چرب استفاده کنید.

۹- میزان سبزیجات وعده هایی غذایی فرزندتان را افزایش دهید. به عنوان مثال در کنار غذای کودک حتما سالاد وجود داشته باشد.

۱۰- میزان فیبر دریافتی روزانه فرزندتان را با مصرف سبزیجات ، استفاده از نانهای سبوس دار مثل سنگک یا بربری و مصرف میوه افزایش دهید.

۱۱- سعی شود از میوه تازه به جای میوه خشک استفاده شود چرا که میوه خشک به دلیل از دست دادن آب کالری بیشتری دارد.

۱۲- اگر کودکتان  دانش آموز است حتما از میوه ها و ساندویج های خانگی سالم همچون نان و پنیرخیار و گوجه فرنگی یا  تخم مرغ و گوجه فرنگی استفاده کنید.

۱۳- فرزندتان را به پیاده رفتن به مدرسه و استفاده از پله به جای آسانسور تشویق کنید.

۱۴- مقدار نمک، شکر، افزودنی های مختلف، چربی های حیوانی و روغنهای گیاهی جامد و یا مایع فراتر از نیاز بچه به هنگام طبخ غذا در منزل را کاهش دهید.

۱۵- حتما با مراجعه به کارشناسان تغذیه برای روند کاهش وزن فرزندتان کمک بگیرید.

راهکاری برای پیشگیری از اضافه وزن و چاقی:

  1. فرزندتان را تشویق کنید به جای دلستر و  نوشابه های پرکالری و شیرین ، دوغ و آب میوه های طبیعی و آب  مصرف کننند.(به یاد داشته باشید که یک قوطی نوشابه ده قاشق چای خوری شکر دارد)

۲-  تلاش شود که تمایل فرزندتان به غذاهای آماده که حاوی کالری بالایی هستند را کاهش دهید و کودک را به مصرف غذاهای خانگی تشویق کنید.

  • فرزندتان را به فعالیت تشویق کنید توصیه می شود که کودکان و نوجوانان  در طی روز ۶۰ دقیقه فعالیت  بدنی داشته باشند.
  • هیچ وقت فرزندتان خوردن صبحانه را فراموش نکند. به خصوص دانش آموزان وقتی که صبحانه نمیخورند در وعده ناهار  به دلیل افت قند خون اشتهای زیادی یدا می کنند و با خوردن مقدار زیادی غذا دچار اضافه وزن و چاقی میشوند.

۵-   حتما از لبنیات کمتر از ۵/۱ درصد چربی استفاده کنید.

۶- فرزندتان را به مصرف روزانه ۲ تا ۴ واحد میوه تشویق کنید.

۷- سعی شود کمتر در صبحانه از شکلات صبحانه ، خامه سر شیرو غلات صبحانه  استفاده کنید.

۸- فرزندتان را به مصرف سبزیجات به صورت سالاد یا آبپز تشویق کنید.

۹-  سعی کنید در طول هفته حداقل سه بار از حبوبات در وعده های غذایی استفاده شود.

۱۰- مصرف بیسکویت ، اسنک های شور و پرچرب ، کیک ، شکلاتهاو دسرهای مختلف را در کودکتان محدود کنید.

۱۱- به جای مصرف نان های کم سبوس همچون تافتون،  لواش و باگت از نانهای سنگک یا بربری استفاده کنید.

۱۲-اگر فرزندتان علاقمند به مصرف پیتزا یا همبرگز و غذاهای آماده است این غذاها را در خانه با سبزیجات فراوان و روغن کم بپزید.

سپیده دولتی – کارشناس دفتر بهبود تغذیه جامعه

مراقبت از پاها در سالمندان

اهمیت مراقبت از پاها ،بدلیل ایستادن روی پاها و حفظ تعادل بدن و راه رفتن و تحمل وزن بدن می باشد .

بسیاری از مواقع خستگی و ناراحتی ما بدلیل وجود مشکل در پاهاست .

بروز یکسری مشکلات در پاها ( خشکی پوست پا ، ترک خوردن پاشنه پا ، شکسته شدن ناخن پا عفونت قارچی در لای انگشتان پا)

پاها بیشتراز سایر قسمتهای بدن در معرض خطر آسیب و حادثه هستند .

زخمها و جراحتهای پا بخصوص در ناحیه کف پا، دیرتر از سایر نقاط بدن التیام یافته و خوب میشوند .

پس بنابراین موارد فوق لازم است که سالمندان از پاهایشان بیشتر مراقبت کرده و بیشتر مواظب باشند.

برای مراقبت از پاها چه باید کرد ؟

نظافت پاها :

۱٫ شستسوی پاها : که باید در هر روز پاها بخصوص لای انگشتان پا با آب ولرم شسته شود

۲٫ کوتاه کردن ناخنها : وقتی ناخن ها نرم باشند بهتر و آسانتر کوتاه میشوند و برای اینکار بهتر است قبل از کوتاه کردن ناخن پا آنرا بمدت ۳۰-۲۰ دقیقه در آب گرم قرار داد و یا بعد از استحمام که ناخنها نرم هستند کوتاه کرد و هنگام کوتاه کردن ناخن پا دقت شود که :

لبه ناخنها بصورت گرد و کامل کوتاه نشود و باید بصورت صاف بمانند .

ناخن ها خیلی از ته کوتاه نشوند زیرا باعث زخم شدن ناخن و ایجاد کانون عفونت میشود .

۳٫ چرب کردن پاها :

بهتر است بعد از استحمام و شستشوی پاها با مواد شوینده ،با وازلین یا دیگر کرمهای نرم کننده ، پوست و پاشنه پا را چرب و نرم کرد تا پا دچار خشکی و کشیده شدن و ترک خوردگی نشود .

پوشش پاها

۱٫ جوراب : بهتر است نخی بوده و کش آن سفت نباشد و بهتر است ساق آن بالاتر از برآمدگی مچ پا قرار گیرد.

۲٫ کفش : بهتر است کاملا“ اندازه پا بوده و کف آن سر خورنده و خشک نباشد و برای این منظور کفشی مناسب است که :

– رویه کفش تمام پا را بپوشاند و به پا فشار نیاورد

– پاشنه آن پهن بوده و بلندی آن بیشتر از ۳ سانتی متر نباشد

– پا در آن عرق نکند(چرمی و یا نخی باشد)

– کف آن لیز و صاف نباشد

۳٫ دمپایی : یکی از حوادث شایع در منزل فرو رفتن اجسام نوک تیز یا برنده در کف پاست که میتواند موجب زخم یا سوراخ شدن کف پا شود به این علت بهتر است در منزل از دمپایی استفاده کنید و دمپایی مناسب باید :

– کاملا“ اندازه پا باشدو اگر تنگ و یا گشاد باشد احتمال زمین خوردن با آن بیشتر است

– انگشتی نباشد چون پا را خوب محافظت نمیکند

– ابری نباشد چون در محیطهای خیس ، روی سرامیک و کاشی و یا سنگ بسیار لیز و خطرناک است

ماساژ پاها

این کار باعث افزایش جریان خون و کاهش ورم پاها شده وخستگی پا را از بین میبرد و برای انجام ماساژ پا، باید تمام قسمتهای کف پا ، رویه پا ، پاشنه پا و انگشتان پا را به آرامی ماساژ داد

توجه :

در صورت وجود برآمدگیهای گوشتی و یا میخچه در پا از دستکاری آن خودداری کرده و برای درمان باید به پزشک مراجعه نمایند.

گاهی بعضی تغییرات ایجاد شده در پاها ناشی از بیماریهای دیگر است مثل ورم پا ، زخمی که خودبخود بوجود آمده و یا زخمی که خوب نمی شود . در صورت مشاهده همچنین مواردی بدون هیچگونه اقدام خودسرانه جهت درمان باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کرد.

به مناسبت هفته جهانی سالمند  – مرکز بهداشت شهرستان اشکذر

نقش مهارتهای ارتباطی در موفقیت ازدواج

ارتباط ، نقش اساسی در موفقیت ازدواج دارد. بدون ارتباط صحیح ، حل تعارض و کشمکش‌ها مشکل‌ساز می‌شوند. اگر زوجین فاقد مهارتهای ارتباطی ضروری برای حل مشکلات‌شان باشند، حتی کوچکترین مشکل نیز حل ناشدنی خواهد شد. ارتباطات به واسطه ی فرصت دادن به همسران برای مشارکت در نگرانی‌ها و علایق، امیدها و آرزوهای یکدیگر، موجب رشد و شکوفا شدن روابط زوجین می‌شود. بدون سهیم شدن در این موارد زوجین رشد نخواهند کرد و تا حد امکان به یکدیگر نزدیک نخواهند شد. اگر یک یا هر دو همسر فاقد مهارتهای ارتباطی مؤثر باشند، این برای حل و فصل بحث‌هایشان مشکل‌ساز می‌شود چرا که زوجین قادر نیستند تا نقطه نظرات یکدیگر را درک کنند.

در ازدواج‌هایی که تاکنون دچار مشکل بوده‌اند، هر یک از زوجین باید تلاش کنند تا برای بهبود و نجات زندگی‌شان متعهد شوند که روی مهارتهای ارتباطی‌شان کار کنند. نبود تکنیک‌های مؤثر ارتباطی می‌تواند به شکست در ازدواج منجر شود. عشق ممکن است همواره پیروز شود اما زمانی که نگرانیهای مهمی وجود دارد حتی عشق نیز نمی‌تواند به تنهایی برای حفظ ازدواج کافی باشد. نگرانی‌های مالی ممکن است خودشان علت شکست ازدواج نباشند اما تنش‌ها و تعارضاتی که این نگرانی‌ها ایجاد می‌کنند، اغلب در شکست ازدواج مقصر هستند.

نگرانی‌های مالی می‌تواند بار سنگینی را تحمیل کند و زمانی که یک زوج تلاش زیادی را برای برآوردن تعهدات مالی‌شان می‌کند، می‌تواند فشار بسیار زیادی را احساس کند. این فشارها ممکن است برای تخریب ازدواج سالم به طرق دیگر کافی باشد. اگر یک همسر در زندگی به مسائل مالی مشغول شود، ممکن است شروع به کوتاهی کردن از دیگر جنبه‌های زندگی کند. این رفتارهای مسامحه‌آمیز بر همسر تأثیر گذاشته و موجب می‌شود که وی احساس تنهایی و بی‌مهری نماید. این امر می‌تواند برای ازدواج آسیب‌زا شود.

 برای مثال شرایط ازدواجی که اغلب منجر به شکست می‌شود عبارتند از: ازدواج کردن به خاطر داشتن بچه یا به خاطر فشاری که از جانب اعضای خانواده و دوستان احساس می‌شود هیچ کدام از این دلایل در واقع دلایل معتبر و قابل قبولی برای ازدواج نبوده و اغلب منجر به شکست در ازدواج و طلاق می‌شوند. ازدواج کردن در سنین پایین، دلیل دیگری برای شکست ازدواجها می‌باشد.

اگر چه سن مناسب برای ازدواج متغیر بوده و بستگی زیادی به خود فرد دارد ، اما افراد زیادی عقیده دارند که برای نوجوانان و سنین پایین‌تر از ۲۰سال، ازدواج کردن خیلی زود است ، ازدواج کردن قبل از اینکه فرصت لذت بردن از تجارب زندگی را داشته باشید می‌تواند باعث تنفر از ازدواج شده و در نهایت شکست ازدواج را در پی داشته باشد.

زیبا پیشباز کارشناس بهداشت مدارس مرکز بهداشت شهرستان اشکذر

کلاس های اوقات فراغت

حجت الاسلام ذاکری نیا کارشناس امور فرهنگی تبلیغی اداره تبلیغات اسلامی شهرستان اشکذر، ضمن اعلام جزئیات کلاس های اوقات فراغت در تابستان، از شروع این کلاس ها خبر داد.

به گفته او کلاس ها که از اواخر خردادماه آغاز گردیده، هر روز از ساعت ۱۸ الی ۲۰ در مسجد حاجی غلام برگزار می شود. در مساجد دیگر نیز کلاس ها از ۱۰ تیر دنبال خواهد شد.

مربیان این طرح خانم اسدی کلاس سرگرمی و نقاشی کارتونی، خانم سمانه دهقان و حجت الاسلام حسینی کلاس معارف قرآنی ، آقای حجت الاسلام واحدی کلاس احکام، خانم نصیری کلاس مداحی، آقای حمید دهقانی کلاس زبان، آقای امین اله دهقانی کلاس سفالگری و خانم خاتمی کلاس قصه گویی هستند.

ضمنا حجت الاسلام ذاکری نیا مسئول طرح اوقات فراغت، پاسخگوی سوالات مربوطه شما در این زمینه می باشد.

شماره های تماس : ۰۹۱۲۲۵۳۳۷۳۰ یا ۰۳۵۳۲۷۲۷۳۵۵

پدیده تک فرزندی

نویسنده : فریده صدری

 فرزند آوری در فرهنگ ایرانی اسلامی ما یک ارزش محسوب می شود. ارزشی که منطبق بر فطرت و غریزه انسانی است و برای تداوم نسل و بقای وی ضروری است. بررسیهای کشوری نشان می دهد که زوجین ایرانی تمایل به داشتن بیش از ۲ فرزند دارند. در حالی که درصد قابل توجهی از خانواده های ایرانی ، تک فرزند هستند.

 تک فرزندی پدیده ای است که در سال های اخیر رو به افزونی نهاده است. تغیر نگرش زنان نسبت به مسئله تحصیل و منزلت اجتماعی سبب شده است که بخش قابل توجهی از زنان سال های بیشتری را صرف تحصیل کرده و ازدواج را تا پایان تحصیلات خود به تاخیر می اندازند.

 از اثرات مهم و نامطلوب پدیده تک فرزندی، به هم خوردن توازن و تعادل نسلی است. به عبارت دیگر سهم مادران تحصیل کرده از جمعیت در مقایسه با مادران کم تحصیلات بسیار کمتر بوده و سبب کاهش متوسط ضریب هوشی جامعه خواهد شد. این امر دقیقاً همان رهنمود مقام معظم رهبری است که ” یکی از مشکلات ما این است که برجسته ترین زوجهای ما که نخبگان هستند کمترین فرزند رادارند که یک ضرر بزرگ است، چون کشور را از ژن انسانهای برتر محروم می کنیم “.

 لازم به ذکراست در خیلی موارد غفلت از فرزند آوری به موقع باعث می شود که خانواده ها نتوانند به تعداد فرزند دلخواه خود دست یابند. بررسی های علمی ثابت نموده است که بهترین فاصله بین فرزندان ۳ تا ۵ سال است که به نفع سلامتی مادر، جنین و فرزندان است و فاصله های کوتاه و طولانی تر می تواند پیامد های خاص خود را برای کودک، مادر و خانواده به دنبال داشته باشد.

ایران، جوان بمان!

نویسنده : فریده صدری

سیاستهای غلط گذشته و فشارهای اقتصادی باعث شده تا جمعیت ایران به سمت پیری سوق پیدا کند و در صورت بی توجهی به این مقوله در آینده نه چندان دور شاهد بحران اجتماعی خواهیم بود اواخر دهه شصت و در دهه هفتاد، شعار فرزند کمتر زندگی بهتر جامعه سالم تر بر جامعه ایران سیطره پیدا کرد. ثمره این سیاست با بحران کاهش جمعیت جوان و پیر جامعه نمود پیدا کرد و اگر این روند ادامه پیدا کند بی شک در سالهای آینده با بحران اجتماعی مواجه خواهیم شد. از سوی دیگر عوامل متعددی در کاهش میل به فرزندآوری در بعضی خانواده ها وجود دارد که باید به طور دقیق مو شکافی شود.

طبق آمارهای سازمان ملل کشور ایران در سال ۲۰۵۰ میلادی (۱۴۳۰ شمسی) جز پیرترین کشورها و از میانگین سنی جهان، آسیا، آمریکا ،کانادا و آمریکای لاتین هم پیرتر خواهد بود. در حالی که در سال ۲۰۱۲ کشور ما با نسبت سالمندی ۸ درصد جزو جوان ترین کشورها بوده است.

انتشار این آمارها نگرانی را درباره سالمندی جمعیت، خطرات و پیامد های منفی آن برای جامعه در همه زمینه های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی را افزایش داد.

 هشدارهای متعدد رهبر معظم انقلاب در خصوص کاهش فرزند آوری و افزایش پیری جمعیت نشان از بحران فزاینده ای دارد که در سالهای نه چندان دور دامن جامعه ایران را خواهد گرفت.

 سبک زندگی، با بالارفتن سن ازدواج در بانوان نیز از دیگر دلائل است که توجه به تسهیل ازدواج جوانان می تواند نقش موثری در افزایش جمعیت کشور داشته باشد. همچنین به دلیل بالا رفتن سن ازدواج از یک طرف و از طرف دیگر افزایش تجرد مطلق تعداد فرزندان متولد شده به تدریج کاهش خواهد یافت .

 برای اینکه در جامعه ای رشد طیبعی جمعیت از میزان منطقی بر خوردار باشد و جامعه با رشد منفی جمعیت روبرو نگردد، میزان باروری کلی آن جامعه باید بیش از ۱/۲ باشد. این امر به این مفهوم است که هر زن باید در دوران باروری خود بیش از ۱/۲ فرزند زنده داشته باشد.

لذا برای افزایش باروری می بایست کلیه ارگانها دست به دست هم دهند تا مشکلات را کاهش داده و خانواده ها امنیت لازم را برای داشتن فرزند بیشتر داشته باشند تا از این طریق از پیر شدن جمعیت کشور جلوگیری شود. یادمان باشد که افزایش جمعیت جوان، شاخص قدرت در هر کشوری است .

هفته سلامت ملی مردان

stand_salamat_mardanهفته سلامت ملی مردان

همه ساله در هفته آغازین اسفندماه با هدف اطلاع رسانی و حساس سازی گروه های مختلف جامعه در خصوص اولویت های سلامت مردان به عنوان نیمی از جمعیت کشور، هفته ملی ” سلامت مردان ایران ” برگزار می گردد.

در استمراربرنامه ترویج فعالیت جسمانی در مناسبت های ملی سلامت در دو سال اخیر و با توجه به برنامه عمل WHO برای کاهش کم تحرکی (GAPA: GLOBAL ACTION PLAN ON PHYSICAL ACTIVITY 2018- 2030) به میزان ۱۵ درصد تا سال ۲۰۳۰ با شعار ” مردم فعال تر ، برای جهانی سالم تر”، درسال جاری نیز موضوع ترویج تحرک و فعالیت جسمانی به عنوان محور اقدامات هفته مذکور انتخاب شده است تا سه گروه اصلی شامل :

  1. جامعه مردان کشور و خانواده های آنان
  2. مدیران حوزه های مختلف
  3. مدیران سلامت و ارائه دهندگان خدمات سلامت ( اعم از پزشکان، پرستاران و کارکنان بهداشتی)

را مخاطب قرار داده و ضمن تاکید بر نقش تحرک و فعالیت بدنی در سلامت جامعه و وظیفه ارائه دهندگان خدمات سلامت در آموزش و مشاوره برای بهبود فعالیت جسمانی گروه های هدف، اقدامت برنامه ریزی شده همه جانبه مدیران حوزه های مختلف برای دستیابی به محیط زندگی، کار و تحصیل حامی فعالیت جسمانی را در راستای شعار زیر طلب نماید:

” مردان فعال تر ، مردان سالم تر”

عناوین و محورهای اطلاع رسانی و آموزش در روزهای هفته ملی سلامت مردان ایران در سال ۱۳۹۷ به شرح زیر می باشد:

روز شمار عناوین و محورهای اطلاع رسانی
چهارشنبه اول اسفند مردان فعال و بهره وری در محیط کار دوستدارفعالیت بدنی
پنجشنبه دوم اسفند نقش مستقیم وغیرمستقیم فعالیت جسمانی درپیشگیری ودرمان بیماریهای غیرواگیر،واگیر،سلامت روانی و اجتماعی
جمعه سوم اسفند پدران، مشوق فعالیت جسمانی پسران و سایر اعضای خانواده
شنبه چهارم اسفند شهر دوستدار فعالیت جسمانی(پیاده روی/دوچرخه سواری و…)
یکشنبه پنجم اسفند ایمنی و استاندارد در فعالیتهای ورزشی
دوشنبه ششم اسفند مردان جوان فعال تر، عملکرد تحصیلی بالاتر
سه شنبه هفتم اسفند زندگی طولانی تر برای سالمندان و بیماران فعال

 

 

ناباروری در مردان

ناباروری در مردان

رانندگی طولانی مدت با وسائل نقلیه سنگین ،کیفیت اسپرم را تحت تاثیر قرار می دهد اگر شغل مرد به گونه ای است که باید به مدت طولانی در جایی بنشیند در محل کار و محل نشستن او باید جریان هوا برقرار باشد کار و نشستن طولانی مدت به شکلی که سبب گرم شدن بیضه ها شود سبب آسیب به بافت بیضه ها خواهد شد با توجه به اینکه برخی ازداروها می توانند تاثیر منفی در تولید اسپرم داشته باشد لازم است آقایان در سنین باروری پیش از مصرف خود سرانه هر دارویی با پزشک مشورت کنند بیهوشی با عفونت ممکن است تعداد اسپرم های سالم متحرک را کاهش دهد در صورت نیاز به عمل جراحی یا وجود بیماری جدی بایستی درمان باروری را به تعویق انداخت

دارو هایی نظیر استروئیدها داروهای زخم معده، دارو های بیماری قلبی و آنتی بیو تیک ها با تولید اسپرم تداخل دارند

بر خی از مواد نظیرژل های تولید شده ازمواد نفتی ، وازلین و رنگ های شیمیایی حاوی سرب و…برای اسپرم سمی هستند و توصیه می شود تا حدامکان از تماس با آنها پرهیز گردد

حمام داغ طولانی مدت ،سونا ،وان داغ ، استفاده ازلپ تاپ و لباس زیر تنگ ممکن است تولید اسپرم سالم را با مشکل مواجه سازد

آلودگی طولانی مدت با مواد کلر دار و فلزات سنگین موجود در دود  اگزوز وسائل نقلیه سبب افزایش موادی در خون می شود که کیفیت اسپرم را کاهش می دهد می تواند باعث کاهش تعداد اسپرم شود هم چنین مواد محرکی مانند ماری جوانا و کو کائین می توانند روی باروری مردان تاثیر گذار باشند

بر خی از مکمل هایی که برای بدنسازی استفاده می شوند ممکن است حاوی مقادیر زیادی از هورمون های مردانه تستوسترون و مشتقات آن باشند این تر کیبات روی تولید اسپرم سالم به طور قابل ملاحظه تاثیرداشته باشد

بررسی ها نشان داده اند که مکمل ها و ویتامین ها مانند ویتامین C،ویتامین E،سلنیوم ، روی ، اسید فولیک و کلسیم کیفیت اسپرم را افزایش میدهد

فریده صدری کارشناس بهداشت خانواده مرکز بهداشت شتهرستان اشکذر