اختلاف شیعه وسنی

اختلاف شیعه وسنی

اختلاف شیعه و سنی بر سر چه مساله ای است ؟
تفاوت های فردی اهل سنت با شیعه چیست ؟
احکام و نوع عبادت اینها با هم چه فرقی دارند ؟

اختلاف شیعه و سنی بر سر چه مساله ای است ؟

۱- امامت
موضوع امامت و مفهوم آن، عامل مهم اختلاف میان شیعه و اهل سنت است؛ بدین معنا که اهل سنت امامت را به عنوان رهبری اجتماع قبول دارند، اما امامت را به معنای مرجعیت دینی و منصب الهی قبول ندارند؛ در حالی که شیعیان امامت را مرجعیت دینی و منصب الهی می دانند. از این رو، آنان باور دارند که امامان معصوم از سوی خداوند به رهبری مردم منصوب شده اند و علی (ع) خلیفه بلافصل پیامبر (ص) می باشد. بر این اساس، یکی از مسائل مهم اختلاف شیعه و سنی، به مسئله امامت بر می گردد.
۲- عصمت اهل بیت (ع)
شیعیان می گویند: پیامبر(ص)، حضرت زهرا(س) و امامان (ع) از موهبت عصمت بهره مندند. آنان الگوهای شایسته و انسان های کاملی هستند که از گفتار و کردار آنان باید اسلام را شناخت و تفسیر صحیح از اسلام و احکام و قواعد و اعتقادات اسلام، تنها از طریق آنان درست است. هر تفسیری که آنان ارائه نمودند، باید آن را پذیرفت؛ در حالی که اهل سنت عصمت امامان را قبول ندارند. طبیعی است عدم اعتقاد به عصمت امامان و عدم حجیت سخنان آنان، تفاوت های مهم بین شیعه و سنی به وجود آورده است.
۳- عدالت صحابه
بسیار از اهل سنت، به عدالت صحابه قائل هستند و روایات صحابه را می پذیرند؛ اما شیعیان چنین عقیده ندارند. اعتقاد به عدالت صحابه و پذیرش بی چون و چرای روایات صحابه که ریشه در اعتقاد به عدالت صحابه دارد، موجب پیدایش تفاوت ها و اختلافات بین شیعه و اهل سنت گردیده است.
۴ – احکام

اختلاف اصلی دیگر، در منابع استنباط احکام اسلامی است؛ بدین معنا که اهل سنت در کنار کتاب، سنت و اجماع، اجتهاد صحابه را نیز به عنوان یکی از منابع اصلی شناخت احکام می شمارند؛ در حالی که نزد شیعه قرآن و سنت دو منبع اساسی برای احکام الهی است؛ ولی قیاس و عمل به رأی و اجتهاد جایگاهی ندارد. (۱) بنابراین، برخى از اختلافات فقهى ریشه در همین نکته دارد. اختلاف در وضو هم از همین نوع است. امامان ما چنین راهنمایی کردند که وضو را به همین صورت که الان هست، انجام دهیم؛ چنان که امام باقر(ع) ظرف آبى برداشت و به وضو پرداخت و فرمود: پیامبر (ص) چنین وضو مى ساخت؛(۲) اما کیفیت وضوى اهل سنت به جهت تفسیرى است که ایشان از آیه «فاغسلوا وجوهکم و ایدیکم الى المرافق» (۳) دارند. ظاهر معناى آیه چنین است که صورت و دست‏ها را تا آرنج بشویید. اهل سنت از کلمه «الى»برداشت مى‏کنند که آیه مى‏گوید دست‏ها را از سرانگشتان به طرف آرنج بشویید؛ ولى با اندکى دقّت روشن مى‏شود که کلمه «الى» تنها براى بیان حدّ شستن است، نه کیفیّت شستن.
توضیح این که: آیه درست به آن مى‏ماند که انسان به کارگرى سفارش مى‏کند دیوار اتاق را از کف تا یک متر رنگ کند. بدیهى است منظور این نیست که دیوار از پایین به بالا رنگ شود؛ بلکه منظور این است که این مقدار باید رنگ شود، نه بیشتر و نه کمتر. بنابراین، فقط مقدارى از دست که باید شسته شود، در آیه ذکر شده است؛ اما کیفیت آن، در سنت پیامبر آمده است و آن شستن آرنج است به طرف سر انگشتان. (۴) یکی از علل این تفاوت ها، به منابع اجتهاد بر می گردد که شیعه و سنی در آن اختلاف دارند.
درباره تفاوت و اختلافات شیعه و اهل سنت، به کتاب های: “نشانه های دو مکتب” اثر سید مرتضی عسگری، “فرق کلامی” اثر علی ربانی گلپایگانی، “فرهنگ فرق اسلامی” اثر محمد جواد مشکور، و نیز کتاب “رهبری امامت امام علی از دیدگاه قرآن و سنت” (ترجمه المراجعات علامه شرف الدین) مراجعه نمایید.

پى‏نوشت‏ها:
۱٫
http://www.bekhon.com/show_content.php?txt&code=1040
۲.
وسائل الشیعه، شیخ حرّ عاملی، ج ۱، ص ۲۷۴، ‌بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۱۲ق.
۳٫
مائده (۵) آیه ۶.
۴٫
تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و دیگران، ج ۴، ص ۲۸۶، دار الکتب الإسلامیه، تهران، ۱۳۷۴ش.

پرسش ۲:
تفاوت های فردی اهل سنت با شیعه چیست ؟
پاسخ:

متا سفانه سوال روشن نیست ، زیرا معلوم نیست که مقصود از تفاوت های فردی شیعه وسنی چیست، اگر مقصود این است که شیعه و سنی از نظر جسمی و روحی چه تفاوت های دارد، باید بگویم – ضمن اشتراک شیعه و سنی در اینکه هر دو جسم و روح دارد- ممکن است از نظر جسمی و روحی تفاوت های هم داشته باشند،مانند اینکه یکی قد بلند داشته باشد ، و دیگر چنین نباشد، و یا یکی از آنها خوش قیافه باشد، و دیگری چنین نباشد. همچنین یکی از نظر روحی مشکل داشته باشد ودیگر نداشته باشد.
شاید مقصود از تفاوت های فردی شیعه و سنی تفاوت های اعتقادی و مسایل اخلاقی باشد، اگر چنین است باید گفت : شیعه و سنی تفاوت های دارند از جمله :
۱٫
شیعه به خلافت و امامت امام علی (ع) بعد از پیامبر قایل است ، و حال اینکه سنی چنین عقیده ندارد.
۲٫
شیعه گفتار و رفتار امامان (ع) را حجت می داند، و حال اینکه سنی چنین عقیده ندارد
۳
شیعه به دلیل اعتقاد به دوازده امام جایگاه بلند دارد ، چنان که در برخی روایات به این امر اشاره شده است ، و حال اینکه سنی این امتیاز را ندارد. پیامبر اسلام (ص) خطاب به علی (ع) فرمود : ” أَنْتَ وَ شِیعَتُکَ الْفَائِزُونَ یَوْمَ الْقِیَامَهِ (۱) ،
۴٫
شیعه امامان خود را معصوم می داند، و این در حالی است که سنی چنین عقیده ندارد و این مقام را برای خلفای مانند ابابکر، عمر و عثمان نیز قایل نیستند (۲) ،
در ضمن اگر مقصود از تفاوت های شیعه و سنی فرقه شیعه و اهل سنت باشد ، پاسخ این سوال در جواب سوال دیگر خواهد آمد .
پی نوشت ها :
۱٫
الإحتجاج على أهل اللجاج‏ ،احمد بن على طبرسى‏، ج۱ ، ص،۱۴۰ ،ناشر: مرتضى‏ .
۲٫
ر،ک: تفتازانی، شرح المقاصد، ج ۵، ص ۲۴۹، نشر شریف رضی، قم ۱۳۷۱ش.

پرسش ۳:
احکام و نوع عبادت شیعه و سنی با هم چه فرقی دارند ؟
پاسخ:
در ابتدا باید گفت : بین شیعه و اهل سنت در زمینه مسال دینی وعبادی مشترکات فراوانی وجود دارد ، مانند اینکه اهل سنت و شیعه اصل نماز ، حج روزه و زکات را واجب می دانند، منتهی در برخی از فروعات و جزییات اختلاف دارند ، چنانکه اهل سنت به صورت دست بسته نماز می خوانند، و حال اینکه شیعه به این صورت نماز نمی خوانند، همچنین کیفیت وضوی شیعه و سنی تفاوت دارد .این تفاوت ها عمدتاً مربوط به منابع دریافت و استنباط مسائل دینی است. شیعه معتقد است که بنا بر سفارش پیامبر اکرم(ص) در حدیث ثقلین ما باید تفسیر متون دینی و قرآن کریم و همین طور تفصیل احکام شرعی و معارف دینی را از ائمه و عترت پیامبر (ص) بگیریم ولی برادران اهل سنت از منابع دیگر به استنباط احکام دینی می پردازند. لذا برخى از اختلافات فقهى ریشه در همین نکته دارد. اختلاف در وضو هم از همین نوع است. لذا وضوی شیعیان ریشه در گفتار و رفتار پیامبر و امامان دارد. چنانکه امام باقر(ع) ظرف آبى برداشت و به وضو پرداخت و فرمود: پیامبر (ص) چنین وضو مى ساخت.(۱)
کیفیت وضوى اهل سنت به جهت تفسیرى است که ایشان از آیه «فاغسلوا وجوهکم و ایدیکم الى المرافق» (۲) دارند ظاهر معناى آیه چنین است که صورت و دست‏ها را تا آرنج بشویید. اهل سنت از کلمه «الى»برداشت مى‏کنند که آیه مى‏گوید دست‏ها را از سرانگشتان به طرف آرنج بشویید، ولى با اندکى دقّت روشن مى‏شود که کلمه «الى» تنها براى بیان حدّ شستن است، نه کیفیّت شستن. توضیح: آیه درست به آن مى‏ماند که انسان به کارگرى سفارش مى‏کند دیوار اتاق را از کف تا یک متر رنگ کند. بدیهى است منظور این نیست که دیوار از پایین به بالا رنگ شود، بلکه منظور این است که این مقدار باید رنگ شود، نه بیشتر و نه کمتر. بنابراین فقط مقدارى از دست که باید شسته شود، در آیه ذکر شده اما کیفیت آن در سنت پیامبر آمده است و آن شستن آرنج است به طرف سر انگشتان.(۳) البته مذاهب چهارگانه اهل سنت، شستن دست -هنگام- وضو از سر انگشتان تا آرنج را واجب نمى‏دانند و مى‏گویند بهتر است که بدین طریق وضو گرفته شود.
امامیه(شیعه) گفته‏اند: از آرنج واجب است و عکس آن باطل است، هم چنان که مقدّم داشتن دست راست بر چپ واجب است.
باقى مذاهب گفته‏اند: شستن آن‏ها به هر طریقى که باشد، واجب بوده و تقدیم دست راست و شروع از انگشتان تا آرنج افضل است؛ (۴) یعنى ثواب بیشترى دارد.
شستن پا به جاى مسح که میان اهل سنت رواج دارد، تفسیر خاصى است که از ادامه همان آیه ارائه داده‏اند. به نظر آنها کلمه «ارجلکم» (پاها) بر «وجوهکم» (صورتها) عطف شده و باید مانند آن شسته شود، اما شیعه معتقد است این کلمه بعد از کلمه رؤوس (سرها) ذکر شده و عطف به آن است و باید پاها را مانند سر مسح کنید. در هر حال اختلاف عمل در مذاهب اسلامى ناشى از اختلاف برداشت و فهم متفاوت از آیات و روایات می باشد. اما شیعه افتخار دارد که روش وضوى پیامبر(ص) به روش شیعه بوده است. . امام باقر(ع) فرمود: بر تو باد به توجه قلبى بر نمازت … و دست بر روى دست در حال نماز نگذار (۵))
پى‏نوشت‏ها:
۱٫ وسایل الشیعه، شیخ حرّ عاملی ج ۱، ص ۲۷۴،‌بیروت ،داراحیاء التراث العربی،۱۴۱۲ه.
۲ .سوره مائده (۵) آیه ۶ .
۳ .تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی ودیگران ج ۴، ص ۲۸۶، دار الکتب الإسلامیه،۱۳۷۴ش، تهران.
۴ .محمد جواد مغنیه، فقه تطبیقى ،ترجمه کاظم پورجوادى، ص ۴۰بی نام.
۵ .وسائل الشیعه ، حر عاملی،ج ۴، باب ۱۵ از ابواب قواطع الصلاه،بیروت ،داراحیا ء التراث العربی،۱۴۱۲ه.

تهیه ونشر: اداره تبلیغات اسلامی شهرستان اشکذر

تعداد بازدید: 28

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد


7 * = 28

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>